Muzeum Historii Wojskowości w Svidník należy do najważniejszych miejsc związanych z historią wojskową w północno-wschodniej Słowacji. Mieści się w rzucającym się w oczy budynku przy ulicy Bardejowskiej, którego kształt przypomina minę przeciwpancerną. Muzeum dokumentuje wydarzenia wojenne, które w pierwszej połowie XX wieku znacząco wpłynęły na region Karpat Wschodnich. Szczególną uwagę poświęca walkom podczas I wojny światowej, okresowi międzywojennemu, II wojnie światowej, a zwłaszcza operacji karpacko-duklańskiej z 1944 roku.
Od Muzeum w Dukli po nowoczesną ekspozycję
Oddział muzealny w Svidníku kontynuuje tradycję Muzeum w Dukli, które powstało w 1965 roku. Jego sale wystawowe zostały uroczyście otwarte 4 października 1969 r. z okazji 25. rocznicy operacji karpacko-duklańskiej. Obecnie placówka ta stanowi część Wojskowego Muzeum Historycznego z siedzibą w Piešťanach. Na dzień 31 grudnia 2024 r. w jej zbiorach znajdowało się 10 685 eksponatów zaliczonych do 22 kolekcji muzealnych.
Główna wystawa zatytułowana Historia wojskowości Słowacji w latach 1914–1945 została udostępniona w zmodernizowanej formie w 2011 roku. Za pomocą tablic informacyjnych, zdjęć z epoki, dokumentów i autentycznych eksponatów przedstawia historię wojskową Słowacji od okresu przed wybuchem I wojny światowej aż do zakończenia II wojny światowej.
Broń, mundury i przedmioty z pól bitewnych
Pierwsza część ekspozycji poświęcona jest walkom w Karpatach Wschodnich w latach 1914 i 1915 oraz ich skutkom dla mieszkańców północno-wschodniej Słowacji. Zwiedzający mogą tu obejrzeć mundury legionistów czechosłowackich, żołnierzy armii austro-węgierskiej, broń białą i palną, a także historyczne karabiny maszynowe. Kolejna część przedstawia powstanie Czechosłowacji, budowę jej armii oraz wydarzenia, które doprowadziły do rozpadu republiki w marcu 1939 roku.
Najobszerniejszy blok tematyczny poświęcony jest II wojnie światowej. Przedstawia wydarzenia z lat 1939–1945, ruch partyzancki, wyzwolenie Słowacji, a przede wszystkim przebieg operacji karpacko-duklańskiej. Wśród cennych eksponatów znajdują się broń z tamtego okresu oraz mundury żołnierzy niemieckich, radzieckich i czechosłowackich. Wystawiono również mundury generała armii Ludvíka Svobody oraz marszałka Związku Radzieckiego Kirilla Moskalenko, którzy podczas operacji dowodzili oddziałami czechosłowackimi i radzieckimi.
Częścią wystawy jest diorama przedstawiająca panoramiczny widok walk o przełęcz Duklańską. Pomieszczenie to pełni jednocześnie funkcję niewielkiej sali kinowej, w której zwiedzający mogą obejrzeć film dokumentalny poświęcony operacji karpacko-duklańskiej oraz trasie bojowej 1. czechosłowackiego korpusu wojskowego w ZSRR. Ekspozycję uzupełniają interaktywne urządzenia multimedialne z dodatkowymi informacjami i filmami dokumentalnymi.
Park techniki bojowej i pomnik wojskowy
W pobliżu budynku muzeum znajduje się plenerowy Park Techniki Bojowej. Na terenie otoczonym naturą wystawione są czołgi, pojazdy opancerzone, sprzęt artyleryjski oraz samoloty, które przybliżają uzbrojenie wykorzystywane podczas walk w regionie. Obok muzeum stoi Pomnik Armii Radzieckiej z 1954 roku wraz z cmentarzem wojennym, na którym pochowanych jest ponad 9 000 żołnierzy poległych podczas walk jesienią 1944 roku.
Do muzeum należy również wystawa plenerowa w Dukli z wieżą widokową. Rozciąga się z niej panoramiczny widok na obszar przełęczy Duklańskiej oraz na krajobraz, w którym toczyły się walki podczas obu wojen światowych.
Źródło: OOCR RŠ
Źródło zdjęć: OOCR RŠ
Mapa
Galeria
Informacje
Muzeum Historii Wojskowości znajduje się przy ulicy Bardejowskiej 14 w Svidniku, niedaleko centrum miasta i Pomnika Armii Radzieckiej.
Z dworca autobusowego można do niego dotrzeć pieszo przez miejską strefę dla pieszych, a następnie drogą w kierunku Bardejowa.
W stałej ekspozycji „Historia wojskowości Słowacji w latach 1914–1945” można obejrzeć historyczne fotografie, dokumenty, mundury, broń oraz autentyczne znaleziska z pól bitewnych, przy czym znaczna część wystawy poświęcona jest operacji karpacko-duklańskiej. Częścią kompleksu jest również Park Techniki Bojowej z czołgami, sprzętem artyleryjskim i samolotami.
