Słone źródło w dzisiejszym Solivarze było wykorzystywane już w 1223 roku i ze względu na swoją wartość stanowiło znaczący majątek. W 1288 roku król węgierski Władysław IV podarował je szlachcicowi Jerzemu, którego potomkowie zaczęli używać nazwiska Szoszowcy.
Ich posiadłości rozciągały się od Torysy przez Slanské vrchy aż do rzeki Topľa. W 1346 roku sąd potwierdził im prawo również do części terytorium dzisiejszych Hanušovce nad Topľou, które już w 1332 roku uzyskały prawa miejskie.
Mały dwór w Hanušovciach nad Topľą była własnością i siedzibą szlachecką rodu „Soľnobanskich“ Šóšovców co najmniej od 1564 r., a po 1592 r. stanowiła jedyną siedzibę rodową po zniszczeniu zamku nad Soľną Baňą.
Wygląd zamku
Został wzniesiony jako dwupiętrowy budynek blokowy, noszący wszystkie charakterystyczne cechy architektoniczne tamtej epoki (układ wnętrz, dekoracje kamienne i sgraffito) reprezentacyjnej rezydencji szlacheckiej przeznaczonej na mieszkanie właściciela ziemskiego i jego rodziny. W momencie budowy dwór był pokryty gładkim tynkiem wapiennym z charakterystycznym sgrafitowym motywem liściastym na narożnikach.
W otworach okiennych zamontowano profilowane kamienne ościeżnice, a w głównym wejściu – kamienny portal w nadprożu z napisem: SOOS STEPHANUS TAK 1564. Kamienne cele zostały później usunięte i wykorzystane jako drugorzędny materiał budowlany. W związku z początkiem antyhabsburskich powstań na Węgrzech na początku XVII wieku. Okrągła wieża została dodana do południowego narożnika dworu, aby zwiększyć jego obronność. Budowa wieży zmieniła charakter dworu na rezydencję mieszkalno-obronną. W XVII wieku funkcja mieszkalna zyskała nową tożsamość. Przeważyła nad funkcją fortyfikacyjną. Działa jako element obronny nie zachowały się. Później zmodyfikowano otwory okienne i dekorację sztukatorską sklepień. Dekoracja stiukowa sklepień zachowała się na całej długości pierwszego piętra.
Pod koniec XVII wieku zamek uzyskał swój ostateczny renesansowy wygląd. W późniejszym okresie wśród właścicieli majątków w Hanušovciach nad Topľou pojawia się między innymi ród Dežöfi, który w pobliżu Małego dworu, na wzgórzu, wybudował nowy barokowy dwór z renesansowymi elementami. Przekazuje się, że budynek gospodarczy przy Małym Zamku służył jako mieszkanie zarządcy nowego zamku.
Jeśli weźmiemy pod uwagę, że nowi właściciele Hanušovce nad Topľou mieszkali w nowym, znacznie bardziej reprezentacyjnym dworze, a budynek przylegający do Małego Dworu został przekształcony w mieszkanie zarządcy, można przypuszczać, że również tzw. Mały Zamek był wówczas przeznaczony do funkcji drugorzędnych, być może gospodarczych, a może nawet mieszkalnych, ale najwyraźniej nie służył jako miejsce zamieszkania członków rodziny właścicieli ziemskich.
W dworze, do 1711 roku, roku śmierci szlachcica o imieniu „Joan de Soóso“, prawdopodobnie znajdowało się również archiwum rodzinne rodziny Šošów. Wspomniany Joan, po słowacku Ján, został pochowany w 1711 r. pod chodnikiem dzisiejszego kościoła rzymskokatolickiego w Hanuszowcach nad Toplą, około 50 m od swojego dworu. Informuje o tym łaciński napis wyryty na kamiennej płycie.
Obecnie zamek w Šóšovie (Mały Zamek) służy jako miejsce wydarzeń kulturalnych i towarzyskich, siedziba biblioteki i galerii, a także jako niewielka sala koncertowa.
Šošovský dworek jest częścią Drogi zamkowe w Szaryszu
Źródło: Miasto Hanušovce nad Topľou
Źródło zdjęć: OOCR RŠ
Mapa
Informacje
Mały dwór, zwany również dworem w Šóšovie, znajduje się w centrum Hanušovec nad Topľou pod adresem Zámocká 150/2. Znajduje się on niedaleko Wielkiego Zamku i można do niego wygodnie dotrzeć pieszo z centrum miasta. W nawigacji należy wpisać „Zamek Šóšovský“ lub „Miejskie Centrum Kultury w Hanušovcach nad Topľą“.
W budynku mieści się miejskie centrum kultury oraz biblioteka miejska, nie jest to więc klasyczne muzeum z regularnymi oprowadzaniem.
Osoby zainteresowane zwiedzaniem prosimy o kontakt z zarządcami obiektu.
