Dwór został zbudowany na ruinach dawnego klasztoru augustianów i przypuszcza się, że został zbudowany z materiału budowlanego tego klasztoru. Według zachowanych cech morfologicznych został zbudowany w XVII wieku. W 1645 roku majątek zamkowy Šariš został nabyty przez rodzinę Rakoci. Wcześniej posiadłość należała do rodziny Perényi, która była również właścicielem zamku Šariš. Z rodu Rakockich najbardziej znanym właścicielem był František Rákoczi II, który został również uroczyście mianowany dziedzicznym hrabią Szarisza i nazywany „hrabią Szarisza“. W 1701 r., w związku z przygotowaniami do powstania stanów, został aresztowany i przewieziony na przesłuchanie do Preszowa.
Po Franciszku Rákoci dwór należał do jego siostry Julii de Aspermont, później do rodziny Sirmay, a w XIX wieku został ożeniony przez polskiego szlachcica Józefa B. Luženský de Reglice, którego syn został zastrzelony w pojedynku i pochowany w miejscowej kaplicy św. Elżbiety. Na przełomie XIX i XX wieku właścicielem majątku był Gejza Pulský.
Według współczesnych fotografii i rysunków z pierwszej połowy XX wieku był to renesansowy budynek wykonany w duchu typologii renesansowych dworów blokowych z narożnymi wieżami. Dwór Veľkošarišský miał dwie cylindryczne narożne wieże na przedniej wschodniej fasadzie, przymocowane do prostokątnej bryły samego budynku. Trzecia formacja przypominająca wieżę znajdowała się w zachodnim skrzydle dziedzińca i najprawdopodobniej była rurą schodową. Dwór był dwukondygnacyjny, nakryty dachem dwuspadowym, połączonym z mansardą od strony północnej. Ponad kalenicę dachu wystawały otynkowane kominy z poziomą artykulacją gzymsową. Narożne wieże nakrywały dachy na sygnaturkę, kryte gontem. Na parterze dworu zachowały się częściowo oryginalne prostokątne kamienne obramienia okien, zakończone prostym profilowanym gzymsem. We wnętrzu pierwszego piętra znajdowały się renesansowe sklepienia kolebkowe z lunetami. Sklepienie lunetowe nad klatką schodową osadzone było na kolumnie, z kanelowanym trzonem u góry i pilastrem przy ościeżach. Okno na pierwszym piętrze było prostokątne, z niewielką wnęką segmentową. Dolne były zakratowane.
Dwór został uszkodzony podczas I wojny światowej i po pożarze, który wybuchł 13.9.1948 r. i rozprzestrzenił się na dwór. To było jego zgubą, więc został później zburzony.
Mówi się, że podczas rozbiórki materiał został rozebrany wśród mieszkańców, podobnie jak meble, które pozostały we dworze. Dziś na jego terenie znajduje się boisko piłkarskie, a jego oficyna, która została przekształcona w dom mieszkalny, nadal stoi. Do dworu należała również kaplica św. Kunhuta, aleja, piwnica i inne budynki gospodarcze.
Na terenie niegdyś słynnego dworu zachowała się studnia i spichlerz. Mówi się, że w studni znajdowało się wejście do tajnego przejścia, które łączyło ją z dworem.
Otoczenie dworu składało się z pięknego parku i ogrodu, którym opiekowała się Ilona Zrínyi. Ogrodnictwo było rodzinną tradycją Rákoczich. W pięknych ogrodach dworu Velkošariš księżna uprawiała również figi, rozmaryn, fiołki, goździki, róże, strelicje i bratki aksamitki. W ogrodzie znajdowała się aleja kasztanowa. Do dziś zachowała się lipa drobnolistna, której wiek szacuje się na 350-400 lat.
Zachowało się niewiele zdjęć i obrazów dworu. Chwałę dworu Rákoci dokumentuje jedynie kamień pamiątkowy z grawerunkiem dworu i napisem „Dwór Rákoci". Jest on obecnie przechowywany przez miasto w depozycie.
Dwór jest częścią Šariš Castle Road
Źródło: miasto Veľký Šariš
Zdjęcie: index.hu, pinterest.hu, FB Słowacja na zdjęciach historycznych
Mapa
Galeria
