Początki budowy fortyfikacji miejskich Bardejowa są ściśle związane z rozwojem miasta w pierwszej połowie XIV wieku i stopniowym przekształcaniem starej wioski targowej w miasto. średniowieczne miasto, do czego przyczyniło się prężnie rozwijające się rolnictwo, rzemiosło i handel. Wszechstronny rozwój miasta, które zyskiwało strategiczne znaczenie gospodarcze, polityczne i kulturalne na pograniczu węgiersko-polskim, wspierali także władcy węgierscy.
W 1352 r. król Ludovít I. rozkazał mieszkańcom Bardejowa ufortyfikować i wzmocnić miasto murami i wieżami. Privilégiom stworzono warunki dla późniejszego zintegrowanego rozwoju urbanistyczno-architektonicznego obszaru wewnątrz murów miejskich. W rejonie dzisiejszej Bramy Górnej miasto było najbardziej zagrożone. W tej części historycy lokalizowali kilkakrotnie wspominany zamek miejski, który służył do ochrony trzydziestego (celnego) posterunku. Zniknął on w drugiej połowie XV wieku, gdy przebudowano Bramę Górną i jej zaplecze, a następnie został włączony do fortyfikacji miejskich. Brama Górna prowadziła na drogę biegnącą na południe do Preszowa, Dolna brama północno-wschodnia do drogi północnej do Zborova i dalej do Polski podobnie, jak zachodnia brama Valla do drogi, która prowadziła do przez dolinę Tople i przełęcz Beskidy również kontynuowane do Polski. Północna część miasta była chroniona przez naturalny taras Tople, na którym zbudowano mury. U jego podnóża zbudowano wał młyński, który służył również jako funkcja fortyfikacji. Podobnie wschodnia część była skutecznie chroniona przez budowę murów obronnych na naturalnym podwyższonym tarasie Szibskiego Potoku.
W XV wieku, w wyniku zagrożenia husyckiego i okupacji północnych granic Węgier przez wojska polskie, ukończenie murów i nowe nowoczesne elementy (ochodze, nowe bastiony, linia parcanu, zaawansowane fortyfikacje po stronie północnej) dały Bardejovowi nowoczesny skuteczny system fortyfikacji. Ta hojna rekonstrukcja była uwarunkowana z jednej strony przez polityka zagraniczna Zygmunta, zwłaszcza w odniesieniu do Polski i husyckich Czech pod koniec panowania Zygmunta. Z drugiej strony była to reakcja na rozwój techniki wojskowej i wprowadzenie do arsenału broni palnej. O strategicznym położeniu miasta na pograniczu polsko-węgierskim świadczy fakt, że w modernizacji fortyfikacji brał udział sam król Zygmunt. Skuteczność obrony murów miejskich zwiększyło wykopanie fos okalających niemal całe miasto. Pracami kierował Mieszczanin z Bardejowa, mistrz Mikuláš. Fosa była podzielona na kilka sekcji, z których każda miała swoją nazwę, np. Górny Staw, Dolny Staw, Wielka Fosa-Dale. W chwilach zagrożenia napełniano je wodą z pobliskich źródeł lub z miejskich wodociągów.
Mur zamkowy z bramami, bastionami i fosą był stopniowo wzmacniany szańcem, przednią linią parcanu i zewnętrznym murem fosy. Bramy wjazdowe chronione były mostem zwodzonym, a od XVI wieku także okrągłym barbakanem. Istniały cztery bramy i ze względu na ryzyko zarażenia każdego dnia wjeżdżali do miasta inną bramą. Zawsze decydowano, przez którą bramę wejść poranek dnia.
Fortyfikacja Bardejowa dzisiaj tworzy unikalny kompleks murów, bastionów i bram, który zachował się niemal w oryginalnej formie i w dużej mierze ponad terenem. Wymarłe sekcje są wyraźnie udokumentowane poniżej poziomu gruntu. Niemal w oryginalnym profilu zachowały się zachowany i fosy po stronie wschodniej i południowo-zachodniej. Bramy miejskie nie przetrwały; dziś widoczne są jedynie pozostałości ich zewnętrznych murów. Liczba zachowanych średniowieczne bastiony: dziewięć zachowały się w prawie oryginalnej formie, dwa z nich zostały w późniejszych czasach włączone do nowszych budynków. Fortyfikacje miejskie Bardejowa wraz z systemem fortyfikacji należą do jednych z najbardziej znanych na świecie.lepsze średniowieczne fortyfikacje miejskiena Słowacji i słusznie należy do najlepiej zachowane w Europie.
Części fortyfikacji miejskich: Bastiony miejskich fortyfikacji są najbardziej niezwykłymi pozostałościami. Każdy z bastionów miał piętra, na których znajdowały się punkty strzelnicze w ścianach, w zależności od rodzaju używanej broni. Obronę każdego bastionu zapewniała odpowiednia liczba obywateli, zwykle członków jednej gildii, a ich nazwy pochodziły od ich kształtu, miejsca, w którym stały, lub od wybitnych mieszkańców miasta. Każdy z nich był dowodzony przez członka rady miejskiej. Posiadał on również klucze do bastionu, gdzie przechowywano amunicję i broń. Według zapisów archiwalnych, w 1536 roku miasto posiadało 480 karabinów, 609 mieczy, 89 kusz, 390 włóczni i 160 halabard.. Liczba armat nie jest znana, ale wiadomo, że kanonierzy byli najlepiej opłacanymi najemnikami w mieście. Bardejów był zawsze dobrze uzbrojony. W mieście działało kilku producentów broni i rusznikarzy. Węgierscy władcy często nie wahali się prosić miasta o broń, amunicję i dobrych strzelców. Zachował się również spis broni, którą miasto otrzymało w 1673 roku. pożyczone na obronę Koszyc. Bastion szkolny - Najbardziej wysunięty na zachód czterokondygnacyjny bastion z planem soczewkowym i nowym stożkowym dachem. Dostęp od strony miasta przez wejście z kamiennym portalem. Ślady połączenia z murem obronnym są nadal widoczne po obu stronach muru miejskiego, a po stronie od miasta pęknięcia na ochodzę. Na zewnątrz widoczne są powiększone renesansowe okna, które zastąpiły pierwotne okiennice. W pobliżu bastionu przebiegała rura wodociągowa, dlatego w niektórych dokumentach jest on oznaczany jako Bastion Wodny. Woda pochodziła ze źródła w Rurna. W związku ze źródłem, w księgach miejskich wymieniony jest pracownik miejski Röhrmeister, który był odpowiedzialny za zaopatrzenie miasta w wodę. Kwadratowy bastion - Najbardziej wysunięty na południe bastion z czterospadowym dachem i lukarnami stoi na planie kwadratu i został funkcjonalnie zaprojektowany w celu wzmocnienia obrony strategicznej Bramy Górnej. W niektórych źródłach jest on określany jako Dusty Bastion, co sugeruje, że służył jako fabryka broni i prochu oraz magazyn. W latach pięćdziesiątych XX wieku został zaadaptowany na potrzeby depozytu Muzeum Szarisza. Bastion klasztorny - Trzykondygnacyjna baszta z zachowanymi wspornikami do mocowania gzymsu wokół muru stoi w ogrodzie klasztoru franciszkanów. W dolnych kondygnacjach zachowały się oryginalne gotyckie sklepienia. Bastion renesansu - najbardziej wysunięty na północ bastion miejski, oprócz Bastionu Północnego (nie jest integralną częścią fortyfikacji). Swoją nazwę zawdzięcza renesansowej dekoracji Strychy z 1582 roku, ozdobiony sgraffito, którego autorami byli bracia Pele z Lugano. Reprezentuje on typ otwartego (niezadaszonego) bastionu. Czerwony Bastion -zwany również Królewski, swoją nazwę zawdzięcza czerwonym blokadom. Pomiędzy działobitniami po północno-wschodniej stronie znajduje się pozostałość malowidła z 1597 roku. Północny bastion - zBastion Północny (również Archiwalny), trzykondygnacyjna wieża na północnym skraju miasta przed wieżą ciśnień, jest również częścią fortyfikacji miejskich. Swoją drugą nazwę zawdzięcza przechowywanym tu funduszom archiwalnym. Wielki Bastion - zbudowany bezpośrednio w fosie. Stoi na planie półkola, zwieńczony dachem pokrytym dachówką. Wzmacniał on obronę Bramy Dolnej. Pod górnym gzymsem, na zewnętrznej skorupie, zachowały się pozostałości eherb miasta i herb Węgier, który w 1597 roku został namalowany przez ówczesnego bogacza Leonard Glatz. Dziś jest to depozyt Muzeum Szarisza. Szorstki Bastion - zZnajduje się na południowo-wschodnich obrzeżach miasta. O jego ważnej funkcji strategicznej i obronnej świadczy fakt, że grubość murów dochodzi do 3,5 metra, co czyni go najgrubszym bastionem miejskich fortyfikacji. Obronę zapewniały armaty umieszczone w komorach armatnich na pierwszym i drugim piętrze. Mały Bastion - tworzy jedną całość budowlaną z bastionem Szorstkim i służył jako magazyn amunicji. Oprócz bastionów miejskich, które zachowały się do dziś, częścią systemu obronnego były również inne, nieistniejące już bastiony. Większość z nich w ogóle już nie istnieje, niektóre zachowały fundamenty terenowe (np. bastion Nárožná). Niektóre z nich zniknęły około połowy XIX wieku, inne musiały ustąpić miejsca budowie w XX wieku. Bramy miejskich fortyfikacji - Średniowieczny Bardejov był pierwotnie dostępny przez trzy główne bramy i kilka małych bram dla pieszych. Ich budowa była jednym z priorytetów prac budowlanych przy fortyfikacji miasta. Żadna z bram miejskich nie zachowała się do dziś w pełnej krasie. Dolna brama - Znajdował się on w północno-wschodniej części miasta i obejmował barbakan oraz fosę w kształcie podkowy. Zachował się nad nią kamienny most o podwójnych łukach, który zastąpił oryginalny drewniany most podnoszony. Brama została przebudowana w latach 1426-1427. Hoop (Reuffertor) zburzony około 1821 roku. Górna brama - który zamykał wjazd do miasta od południa i który został przebudowany w latach 1405-1407 przez mistrza Matthiasa z Norymbergi na tzw. trzydziesty zamek. Ze względów obronnych brama została przełamana pod kątem prostym z barbakanem. Wjazd odbywał się przez most zwodzony z barbakanu, a stamtąd przez kolejny most do drogi preszowskiej. W 1770 r. most został zastąpiony kamiennym. Brama została usunięta w 1843 roku. Z barbakanu Bramy Górnej zachowała się część murów i wzmocniona kamieniami fosa. Pozostałości murów znajdują się również poniżej poziomu gruntu. West Gate - Brama zabezpieczała wjazd do miasta od strony zachodniej. Nazywano ją również Gwiazdąá lub Wallova (Wallentor) według mieszkańca pobliskiego miasteczka Shimon Wallu. Była to trzykondygnacyjna, kwadratowa wieża z dachami i wykuszem. Od 1725 roku umieszczono na niej zegar wieżowy. Jako „The Hour Gate“ Służył do 1878 roku, kiedy to został usunięty po pożarze. Bramka -Ostatnia z głównych bram miasta. Było to mniejsze przejście w północnych murach zwane po prostu Bramą (Törlein), zbudowany pomiędzy kościołem parafialnym a plebanią.
Części fortyfikacji miejskich: Bastiony miejskich fortyfikacji są najbardziej niezwykłymi pozostałościami. Każdy z bastionów miał piętra, na których znajdowały się punkty strzelnicze w ścianach, w zależności od rodzaju używanej broni. Obronę każdego bastionu zapewniała odpowiednia liczba obywateli, zwykle członków jednej gildii, a ich nazwy pochodziły od ich kształtu, miejsca, w którym stały, lub od wybitnych mieszkańców miasta. Każdy z nich był dowodzony przez członka rady miejskiej. Posiadał on również klucze do bastionu, gdzie przechowywano amunicję i broń. Według zapisów archiwalnych, w 1536 roku miasto posiadało 480 karabinów, 609 mieczy, 89 kusz, 390 włóczni i 160 halabard.. Liczba armat nie jest znana, ale wiadomo, że kanonierzy byli najlepiej opłacanymi najemnikami w mieście. Bardejów był zawsze dobrze uzbrojony. W mieście działało kilku producentów broni i rusznikarzy. Węgierscy władcy często nie wahali się prosić miasta o broń, amunicję i dobrych strzelców. Zachował się również spis broni, którą miasto otrzymało w 1673 roku. pożyczone na obronę Koszyc. Bastion szkolny - Najbardziej wysunięty na zachód czterokondygnacyjny bastion z planem soczewkowym i nowym stożkowym dachem. Dostęp od strony miasta przez wejście z kamiennym portalem. Ślady połączenia z murem obronnym są nadal widoczne po obu stronach muru miejskiego, a po stronie od miasta pęknięcia na ochodzę. Na zewnątrz widoczne są powiększone renesansowe okna, które zastąpiły pierwotne okiennice. W pobliżu bastionu przebiegała rura wodociągowa, dlatego w niektórych dokumentach jest on oznaczany jako Bastion Wodny. Woda pochodziła ze źródła w Rurna. W związku ze źródłem, w księgach miejskich wymieniony jest pracownik miejski Röhrmeister, który był odpowiedzialny za zaopatrzenie miasta w wodę. Kwadratowy bastion - Najbardziej wysunięty na południe bastion z czterospadowym dachem i lukarnami stoi na planie kwadratu i został funkcjonalnie zaprojektowany w celu wzmocnienia obrony strategicznej Bramy Górnej. W niektórych źródłach jest on określany jako Dusty Bastion, co sugeruje, że służył jako fabryka broni i prochu oraz magazyn. W latach pięćdziesiątych XX wieku został zaadaptowany na potrzeby depozytu Muzeum Szarisza. Bastion klasztorny - Trzykondygnacyjna baszta z zachowanymi wspornikami do mocowania gzymsu wokół muru stoi w ogrodzie klasztoru franciszkanów. W dolnych kondygnacjach zachowały się oryginalne gotyckie sklepienia. Bastion renesansu - najbardziej wysunięty na północ bastion miejski, oprócz Bastionu Północnego (nie jest integralną częścią fortyfikacji). Swoją nazwę zawdzięcza renesansowej dekoracji Strychy z 1582 roku, ozdobiony sgraffito, którego autorami byli bracia Pele z Lugano. Reprezentuje on typ otwartego (niezadaszonego) bastionu. Czerwony Bastion -zwany również Królewski, swoją nazwę zawdzięcza czerwonym blokadom. Pomiędzy działobitniami po północno-wschodniej stronie znajduje się pozostałość malowidła z 1597 roku. Północny bastion - zBastion Północny (również Archiwalny), trzykondygnacyjna wieża na północnym skraju miasta przed wieżą ciśnień, jest również częścią fortyfikacji miejskich. Swoją drugą nazwę zawdzięcza przechowywanym tu funduszom archiwalnym. Wielki Bastion - zbudowany bezpośrednio w fosie. Stoi na planie półkola, zwieńczony dachem pokrytym dachówką. Wzmacniał on obronę Bramy Dolnej. Pod górnym gzymsem, na zewnętrznej skorupie, zachowały się pozostałości eherb miasta i herb Węgier, który w 1597 roku został namalowany przez ówczesnego bogacza Leonard Glatz. Dziś jest to depozyt Muzeum Szarisza. Szorstki Bastion - zZnajduje się na południowo-wschodnich obrzeżach miasta. O jego ważnej funkcji strategicznej i obronnej świadczy fakt, że grubość murów dochodzi do 3,5 metra, co czyni go najgrubszym bastionem miejskich fortyfikacji. Obronę zapewniały armaty umieszczone w komorach armatnich na pierwszym i drugim piętrze. Mały Bastion - tworzy jedną całość budowlaną z bastionem Szorstkim i służył jako magazyn amunicji. Oprócz bastionów miejskich, które zachowały się do dziś, częścią systemu obronnego były również inne, nieistniejące już bastiony. Większość z nich w ogóle już nie istnieje, niektóre zachowały fundamenty terenowe (np. bastion Nárožná). Niektóre z nich zniknęły około połowy XIX wieku, inne musiały ustąpić miejsca budowie w XX wieku. Bramy miejskich fortyfikacji - Średniowieczny Bardejov był pierwotnie dostępny przez trzy główne bramy i kilka małych bram dla pieszych. Ich budowa była jednym z priorytetów prac budowlanych przy fortyfikacji miasta. Żadna z bram miejskich nie zachowała się do dziś w pełnej krasie. Dolna brama - Znajdował się on w północno-wschodniej części miasta i obejmował barbakan oraz fosę w kształcie podkowy. Zachował się nad nią kamienny most o podwójnych łukach, który zastąpił oryginalny drewniany most podnoszony. Brama została przebudowana w latach 1426-1427. Hoop (Reuffertor) zburzony około 1821 roku. Górna brama - który zamykał wjazd do miasta od południa i który został przebudowany w latach 1405-1407 przez mistrza Matthiasa z Norymbergi na tzw. trzydziesty zamek. Ze względów obronnych brama została przełamana pod kątem prostym z barbakanem. Wjazd odbywał się przez most zwodzony z barbakanu, a stamtąd przez kolejny most do drogi preszowskiej. W 1770 r. most został zastąpiony kamiennym. Brama została usunięta w 1843 roku. Z barbakanu Bramy Górnej zachowała się część murów i wzmocniona kamieniami fosa. Pozostałości murów znajdują się również poniżej poziomu gruntu. West Gate - Brama zabezpieczała wjazd do miasta od strony zachodniej. Nazywano ją również Gwiazdąá lub Wallova (Wallentor) według mieszkańca pobliskiego miasteczka Shimon Wallu. Była to trzykondygnacyjna, kwadratowa wieża z dachami i wykuszem. Od 1725 roku umieszczono na niej zegar wieżowy. Jako „The Hour Gate“ Służył do 1878 roku, kiedy to został usunięty po pożarze. Bramka -Ostatnia z głównych bram miasta. Było to mniejsze przejście w północnych murach zwane po prostu Bramą (Törlein), zbudowany pomiędzy kościołem parafialnym a plebanią.
Źródło: miasto Bardejov, wikipedia Źródło zdjęcia: wikipedia, severovychod.sk,archinfo.sk(chllophoto)
Mapa
Galeria
Informacje
Miasto Bardejov
Plac Ratuszowy 16
08501 Bardejov
Republika Słowacka
Tel: 054/4722641; 054/4862 122
E-mail: info@bardejov.sk
Web: www.bardejov.sk
