Należy do najważniejszych zabytków Preszowa. Jest najstarszym budynkiem i jedyną zachowaną gotycką budowlą sakralną w mieście. Jest to gotycki kościół trójnawowy, tzw. halowy, rozpowszechniony głównie na terenach niemieckich. W przeszłości uważany był za jeden z najdoskonalszych kościołów halowych na terenie dawnych Węgier, a wśród budowli tego typu na Słowacji plasuje się pod względem wymiarów tuż za kościołem św. Jakuba w Lewoczy i katedrą św. Marcina w Bratysławie. Jego początki sięgają okresu podmiejskiego i prawdopodobnie od XIII wieku na jego miejscu stał kościół niemieckiej osady. Jego budowa datowana jest na rok 1347, kiedy to królowa Elżbieta zezwoliła mieszkańcom Preszowa na wydobywanie kamienia w tym celu na terenie Szarisza. Kościół spłonął sześć razy, ostatni raz w 1887 roku. Służył jako katolicki kościół parafialny do 1531 r., kiedy to większość mieszkańców miasta i księży przyjęła nauki Lutra. Przez następne 140 lat był kościołem ewangelickim dla obywateli narodowości niemieckiej. Po zajęciu miasta przez wojska habsburskie w 1671 r. został przekształcony w kościół katolicki, a podczas powstania Imricha Tököli w latach 1682-1686 ponownie stał się protestancki. Ostatni raz służył jako niemiecki kościół ewangelicki podczas powstania Franciszka II. Rakoczego w latach 1705-1711. Od tego czasu do dnia dzisiejszego jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym. Pierwotnie kościół posiadał 12 gotyckich ołtarzy. Większość z nich została zniszczona przez pożary, ale głównie w wyniku walk religijnych podczas powstań antyhabsburskich. Z innych gotyckich obiektów w kościele zachowały się niezwykle cenne rzeźby Ukrzyżowanego z pierwszej połowy XIV wieku, rzeźba Chrystusa Cierpiącego z dzieła Mistrza Pawła z Lewoczy oraz XV-wieczna rzeźba Archanioła Gabriela, która była prezentowana na Wystawie Światowej w Wiedniu w 1873 roku. W 2008 roku kościół parafialny św. Mikołaja został podniesiony do rangi katedry.
Z wieży kościoła roztacza się niezapomniany widok na zabytkowy rynek Preszowa, dachy średniowiecznych kamienic i okolicę. Wieża katedry św. Mikołaja jest otwarta codziennie w sezonie letnim dla grup i osób indywidualnych.
Zdjęcie: chello foto, OOCR Region Šariš, Tibor Šarišsky Photography, Parish Office Prešov












