We wsi Dubovica istniała boczna gałąź rodziny Tekul, z której rozwinęła się rodzina Dobay, nazwana na cześć wsi. Rodzina Dobay zbudowała we wsi wiele szlacheckich rezydencji w czasie swojego długiego panowania - aż do zniesienia pańszczyzny. Dziś pozostał tylko jeden, barokowy dwór, w którym jednak zachowały się unikalne malowidła.
Dwór został zbudowany na lewym tarasie potoku Dubovický, w północnej części wsi. Został zbudowany jako duży pięciotraktowy podłużny budynek z centralnie umieszczoną przyporą. Dominującym stylem był późny barok. Rodzina Dobay zbudowała budynek w latach siedemdziesiątych XIX wieku, ponieważ malowidła wewnętrzne zostały ukończone już w 1782 roku. Pierwotny dwór składał się z pięciotraktowego budynku na planie prostokąta o całkowitej długości 35 m i szerokości 10 m. Środkowe przęsło miało dwutraktowe skrzydła ze szczytami po bokach. Główna, wschodnia fasada również posiadała szczyt, ale jej znaczenie podkreślała dekoracja pilastrów z kapitelami i frontonami nad oknami. Wnętrze było pokryte łukami korytkowymi lub pruskimi. Szczyt przęsła i hol wejściowy ozdobiono malowidłami figuralnymi. Inne sklepienia również pokryto ozdobnymi malowidłami. Budynek był pokryty wysokim gontowym dachem mansardowym z dwuspadowymi dachami na skrzydłach. Budynek był później tylko remontowany, a największą ingerencją budowlaną było wyburzenie całego skrzydła po II wojnie światowej. Pod koniec lat siedemdziesiątych XX wieku do wykusza dobudowano niewłaściwy przedsionek. Do dziś zachowały się dwie trzecie bryły pierwotnej budowli, tj. bez skrzydła północnego z dwoma transeptami.
Malowidła pierwotnego holu wejściowego w przyporze mają największą wartość monumentalną i artystyczną. Późniejsze obniżenie stropu spowodowało przeniesienie malowideł do przestrzeni poddasza, co pozostawiło je nietknięte. Pozostałe malowidła ścienne zostały usunięte. Malowidła te pokrywają całą powierzchnię sklepienia nieckowatego oraz fragmenty ścian nad wtórnym stropem płaskim.
Autor pochodzi ze Spiskiej Soboty i jest mieszczaninem Lewoczy Józef Lerch (1751-1828). Powierzchnia obrazów składa się z dwóch głównych części: iluzjonistycznej architektury w stylu luizjańskim, otaczającej centralną scenę na szczycie sklepienia z motywem starożytnej mitologii. Centralnym motywem obrazu jest Upadek Faetona, na którym Faeton otoczony jest postaciami z mitologii rzymskiej z atrybutami (od lewej do prawej: Diana, Mars, Pluton, Junona, Zeus, Herkules, Apollo, Faeton, Iris, Merkury, Chronos, Minerwa, Wenus, Wulkan, Kupidyn). W lewym górnym rogu obrazu, na szczycie łuku, znajduje się sygnatura obrazu: Joseph. Lerch. pinx: Ao 1782. Cała scena rozgrywa się na niebie z jasnymi chmurami w kształcie lanc, dymem, błękitnym niebem i słońcem w centrum, tworząc tło dla Faetona z podwójnym koniem. Obrazy stanowią cenne dzieło sztuki o dużym znaczeniu regionalnym, osiągając poziom nawet niektórych późnobarokowych obrazów o znaczeniu krajowym.
Dworek Dubovica jest częścią obiektu Drogi zamkowe w Szaryszu
Źródło: korzar.sme.sk, zdjęcie: pamiatkynaslovensku.sk
Mapa
Galeria
