Dom Żupny

Rokokowo-klasycystyczny obiekt typu pałacowego służył do celów administracyjnych dawnej żupy szaryskiej. Już pod koniec średniowiecza Preszów stał się najważniejszym ośrodkiem politycznym, kulturalnym, gospodarczym, administracyjnym, a także religijnym w całym regionie. Znaczenie miasta wzrosło jeszcze bardziej po tym, jak w 1723 roku Preszów stał się siedzibą jednej z czterech nowo powołanych instytucji węgierskich, Obwodowej Rady Sądowniczej, która miała obejmować swoim zasięgiem jeszcze większy obszar, wraz z dorzeczem Cisy. Sprawy związane z żupą należały do kompetencji żupana szaryskiego i zgromadzeń odbywających się w siedzibie żupy. Żupan, mianowany przez władcę, był dowódcą wszystkich wojsk królewskich znajdujących się na terytorium żupy i sprawował władzę sądowniczą wobec mieszkańców. Z wyłączeniem szlachty i duchownych, zarządzał finansami wpływającymi do państwowej kasy. Żupa szaryska zachowała swoją niezależność i spójność terytorialną do połowy XIX wieku. Jej granice utrwaliły się już w XIV wieku. Pierwotną siedzibą żupana szaryskiego był Zamek Szaryski. Jednakże na mocy dekretu wydanego przez Marię Teresę każda jednostka administracyjna była zobowiązana do wybudowania nowej siedziby. W związku z tym w latach 1769–1770 powstał reprezentacyjny Dom Żupny, służący jako siedziba żupy do końca 1944 roku. W okresie Państwa Słowackiego był siedzibą żupy szarysko-zemplińskiej. Po wojnie Dom Żupny został przebudowywany i mieści się w nim kilka instytucji.

Informácie

Dom Żupny
Slovenská 40
080 01 Preszów

Dom Żupny znajduje się przy ulicy Jarkovej. Można do niego dotrzeć z ulicy Hlavnej idąc ulicą Metodovą.

Zdieľať:

Mapa

Podujatia v regióne

PF 2026 Hudobné impresie v PKO Prešov
Koncert

niedziela, 1 lutego, 2026

PKO Čierny orol, Hlavná, Prešov, Slovensko

Wave Prešov program január 2026

czwartek, 1 stycznia, 2026

Wave~centrum nezávislej kultúry, Námestie Kráľovnej pokoja, Prešov-Sídlisko III, Slovensko

Ples Prešovčanov 2026
Tanec, Tradície

sobota, 7 lutego, 2026

PKO Čierny orol, Hlavná, Prešov, Slovensko

Ples v krojoch 2026 Prešov
Tanec, Tradície

sobota, 24 stycznia, 2026

PKO Čierny orol, Hlavná, Prešov, Slovensko

Krajská knižnica P.O.H. v Prešove program na január 2026

czwartek, 1 stycznia, 2026

Krajská knižnica P. O. Hviezdoslava v Prešove, Slovenská, Prešov, Slovensko