Po raz pierwszy wieś Brezovica jest wzmiankowana na piśmie w 1317 r. W tym czasie zaczęto tu budować zamek, który powstał jako rezydencja rodu. Berzeviczi. Przyczynił się do tego Michał Berzeviczi, który stał się siedzibą rodu na ponad dwa stulecia. Miejsce to leży na miejscowym cmentarzu, który znajduje się na znacznym wzniesieniu w obrębie wsi (470 m n.p.m.). Wzgórze Zamkowe było bardzo strome, szczególnie na południowym zboczu, a pozostałe strony zostały ukształtowane podczas budowy. Spłaszczony wierzchołek ułatwił z kolei powstanie mieszkalnych części fortyfikacji. Lokalizacja zamku jako rezydencji szlacheckiej jest odpowiednia na tym obszarze ze względu na łatwą kontrolę posiadłości rodzinnych.
Kompleks zamkowy o wymiarach 50x35 m składał się z zamku górnego, średniego i dolnego, a cały obszar otoczony był systemem obronnym fosy. Pierwotny układ kompleksu zamkowego był niemal regularnym trójkątem. W najwyższym punkcie, na płaskowyżu co najmniej 2 m nad otaczającym terenem, znajdował się zamek górny, w którym prawdopodobnie znajdował się pałac. Inne budynki i być może mniejsza wieża (lub parcan) stały na sąsiedniej platformie tak zwanego zamku średniego, który był oddzielony od zamku górnego pasem głębokiej fosy. Zamek dolny usytuowany był na północnym skraju obszaru zamkowego, na najniższym płaskowyżu, gdzie znajdowały się jedynie drewniane zabudowania gospodarcze. Wjazd na zamek prowadził od północnego - wschodu przez fosę mostem z bramą, którą chroniło także ufortyfikowane przedbramie. Całego kompleksu broniła fosa o szerokości do 15 m i głębokości 17 m na całym obwodzie.
Po śmierci Michała majątek przejął jego syn Mikuláš. W 1438 r. zamek został przejęty przez miasto Preszów dla królowej Elżbiety. Od 1449 r. znajdował się w rękach braci, ale w 1458 r. został zajęty przez wojska Macieja Korwina. Następnie zamek został najwyraźniej opuszczony i zniknął pod koniec XV wieku. Jego właściciele przenieśli się do wygodniejszych rezydencji we wsi, a ich pierwszą rezydencją był pierwotny budynek, który został przebudowany, aby stworzyć obecną klasyczną kurię we wsi.
Dziś w miejscu, gdzie stał zamek znajdują się jedynie wały i rowy. Do dziś na terenie grodu nie przeprowadzono żadnych badań archeologicznych. Założenie cmentarza, budowa kaplicy i okolicznych dróg sprawiły, że ślady budowli naziemnych nie są już widoczne, ale przynajmniej zachowała się charakterystyczna pierwotna konfiguracja terenu. Trzy samotne platformy, oddzielone wewnętrzną fosą, świadczą o zróżnicowaniu fortyfikacji. Okrągła elewacja (12 x 9 m) reprezentuje oryginalne ufortyfikowane wejście, ale rowy są szczególnie uderzające. Od strony południowej rów stanowi obecnie część asfaltowej drogi, która omija akropol od strony zachodniej i wschodniej. Pomimo nowoczesnej ingerencji w fortyfikacje, przynajmniej określają one zasięg zamku, ułatwiając odczytanie go w terenie. Najbardziej rzucającym się w oczy elementem jest fosa pod zachodnim stokiem, która nawet dziś ma godne podziwu wymiary: 15 m głębokości i 21 m szerokości. Na wschodnim i południowo-wschodnim stoku fortyfikacji znajduje się duża ilość gruzu kamiennego, co po pierwsze wskazuje na fakt, że zamek był przynajmniej murowany w swoich fundamentach, a nie w całości drewniany, jak zakładano do niedawna.
Zamek jest częścią Šariš Castle Road
Źródło/Zdjęcia: wieś Brezovica, korzar.sme.sk, mapio
Mapa
Galeria
