Miasto Sabinov po raz pierwszy pojawia się w dokumencie węgierskim króla Beli IV z 23 lutego 1248 r.. Jego korzystne położenie na szlaku handlowym prowadzącym przez dolinę Torysy było niewątpliwie decydującym czynnikiem, który przyciągnął tu niemieckich kolonistów. Rosnące znaczenie gospodarcze i polityczne Sabinowa na granicach królestwa, a także wysiłki króla, by przyciągnąć tu niemieckich kolonistów. Zygmunt Luksemburski zdobycie sojuszników w miastach, przyniosło Sabinovowi awans do rangi free royal city. Dokonano tego na mocy statutu z 17 maja 1405 r., który stanowił, że miasto miało być otoczony murami i innymi fortyfikacjami.
Mury miejskie i ich budowa
Zgodnie ze średniowieczną kroniką miasta Sabinova, budowę murów obronnych i otaczających je fos rozpoczęto dopiero w 1474 roku. Sabinov wspierał władcę również w walce z nieposłusznymi szlachcicami, dlatego też Mateusz Korwin w 1485 roku przyznał mu na okres czterech lat 100 zł. rocznie, przeznaczonych na ukończenie ścian. Sam król był zainteresowany dobrym ufortyfikowaniem miasta, dlatego już w poprzednich latach dotował je finansowo na ten cel. W 1481 r. umorzył Sabinovowi wszystkie podatki na okres czterech lat, a fundusze te miały zostać wykorzystane na budowę murów. Za panowania Macieja Korwina ekonomiczna i prawna pozycja Sabinova została wzmocniona do tego stopnia, że inne wschodniosłowackie miasta królewskie zaakceptowały go jako członka wspólnoty miast. Pentapolitanie.
W 1603 r., kiedy w węgierskich wolnych miastach królewskich przeprowadzono dogłębną inspekcję prywatnych i publicznych budynków, murów i twierdz, trzydziestu członków Izby Spiskiej skontrolowało również Sabinov. Fortyfikacje miały wówczas łączną długość około 1330 m i był podzielony przez 16 wież, z których dwa są ogrodzone.
Pomimo częstych napraw i starannej konserwacji, system fortyfikacji Sabinova nie miał większego znaczenia militarnego w XVII-XVIII wieku i zapewniał mieszczanom jedynie ochronę przed mniejszymi jednostkami wojskowymi i bandytami. W pierwszej połowie XIX wieku fortyfikacje nie były już utrzymywane, fosy zamieniono w ogrody, a mury stopniowo niszczały. Wieże, które były własnością miasta, zostały wynajęte mieszkańcom na cele gospodarcze i mieszkalne.
Fortyfikacje miejskie w Sabinowie w przeszłości określał obszar średniowiecznego miasta królewskiego o nieregularnym owalnym planie z osiami 440 i 345 m, z centralnym placem o rzucie w kształcie soczewki. Droga ta stanowiła główną oś miasta i dzieliła jego obszar na dwie części: północną i południową. Stosunkowo prostą koncepcję systemu fortyfikacyjnego, charakter baszt i strzelnic determinowały również warunki naturalne.
Fortyfikacje miejskie stanowiło zewnętrzny element fortyfikacyjny, wykorzystujący po stronie południowej bieg potoku Mlynský. Ze względu na charakterystyczne rozmieszczenie baszt o stosunkowo dużych odstępach (50–77 m), dostosowane do nowych, zaawansowanych rodzajów broni palnej, system fortyfikacyjny Sabinova jest uważany za Gotycko-renesansowy. Same bastiony, podzielone na dwie do czterech kondygnacji, zachowują swój plan i parametry wysokościowe. gotycki charakter.
Zachowane fragmenty fortyfikacji
Z całej fortyfikacji miejskiej z obwodem około 1395 m tylko fragmenty o łącznej długości ok. 497 m. Najlepiej i najpełniej zachowała się południowa linia z pozostałościami muru obronnego wraz z pięcioma zachowanymi w całości wieżami oraz niewielkimi fragmentami kolejnych czterech wież. Ta część fortyfikacji jest na całej długości od strony wewnętrznej otoczona ciągłą uliczką obronną, natomiast od strony zewnętrznej do muru przylega szereg działek zabudowanych domami jednorodzinnymi.
Cała fortyfikacja Sabinova miała jednolitą koncepcję składającą się z okrągłego muru obronnego wzmocnionego regularnie rozmieszczonymi wieżami, a jej układ był bardzo zbliżony do fortyfikacji Sabinova. położonego w pobliżu zamku Šariš, która jest równie regularnie podzielona przez wystające wieże w stylu późnego gotyku o dominującym półokrągłym rzucie. Ich konstrukcja miała charakter obronny niemal identyczny jak w przypadku fortyfikacji Sabinowa.
Źródło: badania architektoniczno-historyczne inż. arch. Martin Bóna, mgr inż. arch. Michal Šimkovic i inż. arch. Peter Glos
Źródło zdjęć: OOCR RŠ
Mapa
Galeria
Informacje
Zachowane części fortyfikacji:
Wieża nr 1 Wieża ma plan sześciokąta foremnego, a pierwotne trzy kondygnacje zostały zachowane do poziomu korony dzisiejszej czwartej kondygnacji. Pierwotnie wieża była dostępna tylko przez otwór wejściowy. Zachowało się kilka pierwotnych nadproży belkowych i parapetów.
Wieża nr 2 zachowała się w pierwotnej wysokości pięciu kondygnacji. Pierwotnie dostęp do niej był możliwy wyłącznie przez wejście na poziomie czwartej kondygnacji, połączone z galerią przylegających dziedzińców. Wszystkie kondygnacje były oddzielone od siebie stropami belkowymi, na których zachowały się okrągłe łożyska belek stropowych. Kurtyna (mur między dwiema wieżami flankującymi, basztami lub bastionami) między wieżami nr 2 i nr 3 osiąga całkowitą długość około 61,5 m i ma przebieg prostoliniowy. Z jej pierwotnej konstrukcji zachowało się nad poziomem terenu jedynie minimum, a mianowicie do wysokości 1 m.
Wieża nr 3 Budowla o rzucie półkolistym osiąga obecnie wysokość czterech pierwotnych kondygnacji. Pierwotnie dostęp do niej był możliwy wyłącznie wejściem na poziomie trzeciej kondygnacji, bezpośrednio z ciągłej galeryjki sąsiednich murów obronnych. Mur obronny między wieżami nr 3 i nr 4 ma długość 64 m i przebiega prosto. Zachował się niemal w całości, do wysokości około dwóch metrów.
Wieża nr 4 Budynek o rzucie półkolistym zachował się do wysokości trzech pierwotnych kondygnacji. Dostęp do niej był możliwy na poziomie pierwotnego drugiego piętra poprzez wejście w ścianie północno-wschodniej, połączone bezpośrednio z galerią przylegających murów obronnych. Pierwotne dolne kondygnacje zachowały do dziś strzelnice szczelinowe z belkowymi nadprożami i parapetowymi ogranicznikami. Mur obronny między wieżami nr 4 i nr 5 osiągał długość około 56,5 m i miał przebieg prostoliniowy. Najlepiej zachowana część wschodnia, o długości 14 m i wysokości 6,5 m, posiada w części przedmurza zachowaną pozostałość pierwotnej strzelnicy szczelinowej.
Wieża nr 5 Powyżej poziomu terenu zachowała się jedynie północno-wschodnia ściana o szerokości 7 m, sięgająca wysokości dwóch kondygnacji. Kurtyna między wieżami nr 6 i nr 7 miała długość około 58 m (rys. 1). Jej pierwotna konstrukcja zachowała się niemal na całej długości, mniej więcej do wysokości galerii.
Wieża nr 7 Wraz z wieżą nr 10 należała do największych wież systemu obronnego. Nad ziemią zachowała się jedynie wschodnia część zaokrąglonej powłoki oraz niewielka część północnej, prostej ściany. Zgodnie z opisem z 1603 roku wieża miała cztery kondygnacje, a w jej pobliżu znajdowała się kolejna, uszkodzona wieżyczka z podnoszoną bramą. Kurtyna między wieżami nr 7 i nr 8 o długości około 79 m zachowała się niemal w całości Mur obronny biegnący od wieży nr 10 w kierunku północno-zachodnim zachował się nad poziomem terenu jedynie na krótkim, odrestaurowanym odcinku przy połączeniu z wieżą nr 10, o łącznej długości około 3 m. Mur posiada obecnie zrekonstruowaną pierwotną galerię wraz z jedną strzelnicą kluczową.
