Jedną z najważniejszych osobistości, które pracowały w naszej okolicy, był malarz Pavol Szinyei Merse, który urodził się 4 lipca 1845 r. w Chminianská Nová Ves jako trzeci z ośmiorga rodzeństwa w rodzinie szlacheckiej.
Jego matka Valéria, urodzona jako Jekelfalussy, była już bardzo dobrze wykształcona artystycznie i wpajała to swojemu synowi od najmłodszych lat. Swoje artystyczne wykształcenie zdobył studiując na Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Jego najważniejsze dzieło, „Śniadanie w naturze“, zostało źle zrozumiane przez współczesnych i wywołało skandal. Zaoferował je bezpłatnie Muzeum Narodowemu w Budapeszcie, które jednak odmówiło jego przyjęcia. Dlatego Merse wycofał się w odosobnienie i na jakiś czas przestał malować. Żył życiem węgierskiego szlachcica, zasiadając w węgierskim parlamencie, gdzie pracował nad modernizacją edukacji. Z krótkimi przerwami całe życie mieszkał w dużej posiadłości w Jarovnicach w Szaryszu.
Balsamem na jego psychiczną traumę spowodowaną niezrozumieniem jego pracy było towarzystwo jego żony Žofie Probstner. W końcu jednak opuściła go dla miłości do Imricha Ghilányiego, który zabrał ją do dworu we Fričovcach.
Dominującym tematem jego prac była natura i mieszkańcy naszego regionu. Jednak bardzo trudno było mu pozyskać modeli do malowania, ponieważ wśród mieszkańców wsi panował przesąd, że ktokolwiek go namaluje, wkrótce umrze. Odniósł sukces w Paryżu, Monachium, Berlinie, a przyjaciele namówili go do ponownego wystawienia Śniadania w Budapeszcie, gdzie publiczność przyjęła je z entuzjazmem. W 1905 roku został mianowany dyrektorem Kolegium Sztuk Pięknych w Budapeszcie. Oprócz obrazów pejzażowych Szinyei namalował również ołtarz św. Jana Pustelnika znajdujący się w kościele w Jarovnicach oraz swój jedyny autoportret wiejskiego gospodarza w skórzanym płaszczu, którego jedyna kopia wisi w dworze we Fričovcach. Autorem tego obrazu jest malarz akademicki Štefan Filep. Oryginał zdobi jedną z sal Galleria degli Uffizi we Florencji.
Paul Szinyei Merse umiera 20 lutego 1920 r. w ramionach swojej córki w Jarovnicach. Jego była żona Žofia dożyła 101 lat.
Źródło: https://ovcie.info/2014/08/18/pavol-szinyei-merse/
Źródło zdjęcia: CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=223899
Urodził się 25 maja 1782 r. w rodzinie stolarza z Lewoczy. Przed rozpoczęciem studiów na uniwersytecie preferował malarstwo. Od słynnego malarza Stundera otrzymał cenne lekcje w dziedzinie portretów znanych osobistości, a także pomoc w realizacji pierwszych zleceń od rodziny Csáky i preszowskiego kupca Steinhübela.
Podczas pobytu cara Aleksandra I w uzdrowisku Bardejov poznał hrabiego Iljinsky'ego, który zaprosił go do swojej posiadłości. W 1805 r. wyjechał do Petersburga, gdzie spędził 19 lat jako malarz portretów szlachty, inteligencji oraz osób z wysokich kręgów wojskowych i politycznych. Był członkiem Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu.
W 1817 r. ożenił się z Amalią Bauman, z którą w 1825 r. osiadł w Preszowie, gdzie mieszkali jego bracia. Tutaj Rombauer namalował wiele realistycznych portretów szlachty ze Spisza i Szarisza oraz mieszczan z Preszowa. Oprócz portretów stworzył także kilka dzieł religijnych dla kościołów we wschodniej Słowacji oraz swobodne kompozycje. Jego pobyt w Preszowie upamiętnia obraz olejny Niewierzący Tomasz w kościele ewangelickim Świętej Trójcy, obraz woźniców wyborczych, weduta Widok Preszowa lub obraz sufitowy Amor a Psyché w domu na Hlavnej 16. Wiele z jego dzieł znajduje się obecnie w zbiorach Muzeum Ermitażu w Sankt Petersburgu, Galerii Tretiakowskiej w Moskwie, Słowackiej Galerii Narodowej w Bratysławie i Galerii Šariš w Preszowie. Mieszkał w Preszowie do końca swojego życia 12 lutego 1849 roku. Został pochowany na miejscowym cmentarzu.
Źródło: Biblioteka Wojewódzka P. O. Hviezdoslava w Preszowie; Mikroprojekt. Preszów: Šarišská galéria, 2010.
Źródło zdjęcia: Janos Rombauer (1782-1849) - Napoleon i rewolucja, Darmowa praca, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=77726326
