Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych osobisto\u015bci, kt\u00f3re pracowa\u0142y w naszej okolicy, by\u0142 malarz Pavol Szinyei Merse, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 4 lipca 1845 r. w Chminiansk\u00e1 Nov\u00e1 Ves jako trzeci z o\u015bmiorga rodze\u0144stwa w rodzinie szlacheckiej. <\/p>\n\n\n\n
Jego matka Val\u00e9ria, urodzona jako Jekelfalussy, by\u0142a ju\u017c bardzo dobrze wykszta\u0142cona artystycznie i wpaja\u0142a to swojemu synowi od najm\u0142odszych lat. Swoje artystyczne wykszta\u0142cenie zdoby\u0142 studiuj\u0105c na Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Monachium. Jego najwa\u017cniejsze dzie\u0142o, \u201e\u015aniadanie w naturze\u201c, zosta\u0142o \u017ale zrozumiane przez wsp\u00f3\u0142czesnych i wywo\u0142a\u0142o skandal. Zaoferowa\u0142 je bezp\u0142atnie Muzeum Narodowemu w Budapeszcie, kt\u00f3re jednak odm\u00f3wi\u0142o jego przyj\u0119cia. Dlatego Merse wycofa\u0142 si\u0119 w odosobnienie i na jaki\u015b czas przesta\u0142 malowa\u0107. \u017by\u0142 \u017cyciem w\u0119gierskiego szlachcica, zasiadaj\u0105c w w\u0119gierskim parlamencie, gdzie pracowa\u0142 nad modernizacj\u0105 edukacji. Z kr\u00f3tkimi przerwami ca\u0142e \u017cycie mieszka\u0142 w du\u017cej posiad\u0142o\u015bci w Jarovnicach w Szaryszu.<\/p>\n\n\n\n
Balsamem na jego psychiczn\u0105 traum\u0119 spowodowan\u0105 niezrozumieniem jego pracy by\u0142o towarzystwo jego \u017cony \u017dofie Probstner. W ko\u0144cu jednak opu\u015bci\u0142a go dla mi\u0142o\u015bci do Imricha Ghil\u00e1nyiego, kt\u00f3ry zabra\u0142 j\u0105 do dworu we Fri\u010dovcach.<\/p>\n\n\n\n
Dominuj\u0105cym tematem jego prac by\u0142a natura i mieszka\u0144cy naszego regionu. Jednak bardzo trudno by\u0142o mu pozyska\u0107 modeli do malowania, poniewa\u017c w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w wsi panowa\u0142 przes\u0105d, \u017ce ktokolwiek go namaluje, wkr\u00f3tce umrze. Odni\u00f3s\u0142 sukces w Pary\u017cu, Monachium, Berlinie, a przyjaciele nam\u00f3wili go do ponownego wystawienia \u015aniadania w Budapeszcie, gdzie publiczno\u015b\u0107 przyj\u0119\u0142a je z entuzjazmem. W 1905 roku zosta\u0142 mianowany dyrektorem Kolegium Sztuk Pi\u0119knych w Budapeszcie. Opr\u00f3cz obraz\u00f3w pejza\u017cowych Szinyei namalowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o\u0142tarz \u015bw. Jana Pustelnika znajduj\u0105cy si\u0119 w ko\u015bciele w Jarovnicach oraz sw\u00f3j jedyny autoportret wiejskiego gospodarza w sk\u00f3rzanym p\u0142aszczu, kt\u00f3rego jedyna kopia wisi w dworze we Fri\u010dovcach. Autorem tego obrazu jest malarz akademicki \u0160tefan Filep. Orygina\u0142 zdobi jedn\u0105 z sal Galleria degli Uffizi we Florencji. <\/p>\n\n\n\n
Paul Szinyei Merse umiera 20 lutego 1920 r. w ramionach swojej c\u00f3rki w Jarovnicach. Jego by\u0142a \u017cona \u017dofia do\u017cy\u0142a 101 lat.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: <\/strong>https:\/\/ovcie.info\/2014\/08\/18\/pavol-szinyei-merse\/ <\/p>","protected":false},"featured_media":4265,"template":"","meta":{"_acf_changed":true},"kategoria-vyznamnych-tvari":[230],"oblast-posobenia":[255,253],"class_list":["post-4136","vyznamna-tvar","type-vyznamna-tvar","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-vyznamnych-tvari-historicka-osobnost","oblast-posobenia-maliarstvo","oblast-posobenia-vytvarne-umenie"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/vyznamna-tvar\/4136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/vyznamna-tvar"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/vyznamna-tvar"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4265"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-vyznamnych-tvari","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-vyznamnych-tvari?post=4136"},{"taxonomy":"oblast-posobenia","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/oblast-posobenia?post=4136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119cia<\/strong>: CC BY-SA 2.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=223899<\/p>\n\n\n\n