{"id":6062,"date":"2026-09-03T13:30:36","date_gmt":"2026-09-03T12:30:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?p=6062"},"modified":"2026-09-03T13:30:37","modified_gmt":"2026-09-03T12:30:37","slug":"po-stopach-rusinov-na-sarisi-od-presova-az-po-svidnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/po-stopach-rusinov-na-sarisi-od-presova-az-po-svidnik\/","title":{"rendered":"\u015aladami Rusin\u00f3w w regionie \u0160ari\u0161: od Pre\u0161ova a\u017c po Svidn\u00edk"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Mieszkaniec Bratys\u0142awy przyje\u017cd\u017ca do Szari\u0161a, siada w lokalnej knajpie i nagle zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce jego znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka s\u0142owackiego mo\u017ce nie wystarczy\u0107. A kiedy do dialektu \u0161ari\u0161skiego do\u0142\u0105cza jeszcze j\u0119zyk rusy\u0144ski, zaczyna si\u0119 zastanawia\u0107, czy przypadkiem po drodze nie przekroczy\u0142 granicy pa\u0144stwowej. A przecie\u017c nie przekroczy\u0142! Wci\u0105\u017c jest na S\u0142owacji, po prostu dotar\u0142 do Szari\u0161a \u2013 regionu, gdzie na stosunkowo niewielkim obszarze od wiek\u00f3w mieszaj\u0105 si\u0119 j\u0119zyki, narodowo\u015bci, dialekty, a nawet wyznania. I w\u0142a\u015bnie w tym tkwi jedna z jego najwi\u0119kszych egzotycznych cech. Podczas gdy w jednej wsi s\u0142ycha\u0107 dialekt szaryski, kilka kilometr\u00f3w dalej m\u00f3wi si\u0119 w j\u0119zyku rusy\u0144skim. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki ust\u0119puje miejsca cerkwi greckokatolickiej, a za kolejnym zakr\u0119tem mo\u017cna natkn\u0105\u0107 si\u0119 na \u015bwi\u0105tyni\u0119 prawos\u0142awn\u0105. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-9-16 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"\ud83c\udf7b Mieszkaniec Bratys\u0142awy w lokalnej knajpce\" width=\"422\" height=\"750\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/rkyv1nhOulE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tym razem wyci\u0105gniemy wi\u0119c naszego mieszczucha z Bratys\u0142awy z knajpy i wy\u015blemy go na ma\u0142\u0105 wypraw\u0119 kulturalno-j\u0119zykow\u0105. Zostawcie paszporty w domu i do\u0142\u0105czcie do niego. Zainspirujcie si\u0119 tras\u0105 Rusin\u00f3w i wyruszcie \u015bladami kr\u0119cenia naszych nowych film\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/ako-sme-obliekli-region-saris-do-novych-siat\/\">rebranding z okazji 10. rocznicy powstania OOCR Regi\u00f3n \u0160ari\u0161<\/a>. Trasa \u0142\u0105czy j\u0119zyki, dialekty, wyznania i kultury regionu \u0160ari\u0161.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/itinerar-rusini-2-oocrrs-819x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6128\" srcset=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/itinerar-rusini-2-oocrrs-819x1024.png 819w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/itinerar-rusini-2-oocrrs-240x300.png 240w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/itinerar-rusini-2-oocrrs-768x960.png 768w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/itinerar-rusini-2-oocrrs-10x12.png 10w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/itinerar-rusini-2-oocrrs.png 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kultura rusy\u0144ska w muzeum<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszym miejscem, kt\u00f3re odwiedzimy, b\u0119dzie wycieczka po\u015bwi\u0119cona kulturze rusinskiej. Zaczynamy w Pre\u0161owie, w <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/kultura-a-umenie\/muzeum-rusinskej-kultury-slovenske-narodne-muzeum\/\" data-type=\"kultura-a-umenie\" data-id=\"2195\">SNM \u2013 Muzeum Kultury Rusy\u0144skiej<\/a>. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rusinske-muzeum-3-oocrrs-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5947\" srcset=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rusinske-muzeum-3-oocrrs-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rusinske-muzeum-3-oocrrs-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rusinske-muzeum-3-oocrrs-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rusinske-muzeum-3-oocrrs-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/rusinske-muzeum-3-oocrrs.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Region \u0160ari\u0161, a tak\u017ce ca\u0142y okr\u0119g pre\u0161owski, s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z Rusinami. 27 stycznia 1995 r. w S\u0142owacji dokonano kodyfikacji j\u0119zyka rusy\u0144skiego, a w 2011 r. Rusini stali si\u0119 trzeci\u0105 co do liczebno\u015bci mniejszo\u015bci\u0105 narodow\u0105 w S\u0142owacji. Wyrazem uznania woli ludno\u015bci rusy\u0144skiej by\u0142o utworzenie w 2007 roku <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/kultura-a-umenie\/muzeum-rusinskej-kultury-slovenske-narodne-muzeum\/\" data-type=\"kultura-a-umenie\" data-id=\"2195\">Muzea kultury rusinskiej w Preszowie<\/a>, kt\u00f3re zosta\u0142o udost\u0119pnione publiczno\u015bci w 2008 roku. Muzeum koncentruje si\u0119 na dokumentacji muzealnej rozwoju nauki, kultury, sztuki i techniki na terenie S\u0142owacji, a tak\u017ce na faktach dotycz\u0105cych ludno\u015bci rusy\u0144skiej mieszkaj\u0105cej za granic\u0105 (emigracja w przesz\u0142o\u015bci i obecnie). Muzeum opracowa\u0142o koncepcj\u0119 dzia\u0142alno\u015bci wydawniczej ukierunkowan\u0105 na dokumentowanie relacji i wspomnie\u0144 wci\u0105\u017c \u017cyj\u0105cych \u015bwiadk\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin \u017cycia mniejszo\u015bci rusynskiej na S\u0142owacji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sakralno\u015b\u0107 Rusin\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z kultur\u0105 rusynsk\u0105 \u015bci\u015ble wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wiara greckokatolicka, dlatego pozostajemy w Preszowie, a naszym drugim przystankiem jest <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/katedralny-chram-sv-jana-krstitela\/\" data-type=\"historia\" data-id=\"2023\">Katedra \u015bw. Jana Chrzciciela<\/a>. Jej historia si\u0119ga ko\u0144ca XIV wieku, kiedy to sta\u0142a tu augustia\u0144ska kaplica szpitalna Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny; w okresie reformacji s\u0142u\u017cy\u0142a ona ewangelikom. Na mocy kr\u00f3lewskiego dekretu kaplic\u0119 wraz ze szpitalem przej\u0119li minoryci i przebudowali j\u0105 na klasztor \u015bw. Jana Chrzciciela. Uk\u0142ad \u015bwi\u0105tyni dostosowano z pierwotnego obrz\u0105dku wschodniego do zachodniego. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"822\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861-1024x822.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6129\" srcset=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861-1024x822.jpg 1024w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861-300x241.jpg 300w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861-768x616.jpg 768w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861-1536x1232.jpg 1536w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861-15x12.jpg 15w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-1-presov-oocrrs-e1788438379861.jpg 1543w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Papie\u017c Pius VII w bulli \u201eRelata semper\u201d ustanowi\u0142 kanonicznie 22 wrze\u015bnia 1818 r. eparchi\u0119 preszowsk\u0105, a ko\u015bcio\u0142em katedralnym sta\u0142a si\u0119 \u015bwi\u0105tynia \u015bw. Jana Chrzciciela, w zwi\u0105zku z czym zosta\u0142 on ponownie przystosowany do sprawowania nabo\u017ce\u0144stw i obrz\u0119d\u00f3w zgodnie z wschodni\u0105 tradycj\u0105 bizantyjsk\u0105. Po brutalnej likwidacji Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego w 1950 roku katedra przesz\u0142a na w\u0142asno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a prawos\u0142awnego i zosta\u0142a formalnie zwr\u00f3cona dopiero osiemna\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej. Pod wzgl\u0119dem praw w\u0142asno\u015bci Ko\u015bci\u00f3\u0142 prawos\u0142awny pozosta\u0142 jej w\u0142a\u015bcicielem, co ostatecznie zako\u0144czy\u0142a decyzja Ministerstwa Kultury z 1999 roku, na mocy kt\u00f3rej katedra wraz z innymi obiektami zosta\u0142a przekazana Ko\u015bcio\u0142owi greckokatolickiemu. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-3-presov-oocrrs-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6130\" srcset=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-3-presov-oocrrs-768x1024.jpg 768w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-3-presov-oocrrs-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-3-presov-oocrrs-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-3-presov-oocrrs-9x12.jpg 9w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/greckokatolicky-kostol-3-presov-oocrrs.jpg 1355w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W katedrze znajduj\u0105 si\u0119 trzy kaplice, a pod ni\u0105 krypta; pod o\u0142tarzami w kaplicach bocznych spoczywaj\u0105 sarkofagi z relikwiami b\u0142ogos\u0142awionych m\u0119czennik\u00f3w-kap\u0142an\u00f3w Paw\u0142a Piotra Gojdi\u010da OSBM i Wasyla Hopka. W 2003 roku w katedrze umieszczono wiern\u0105 kopi\u0119 Ca\u0142unu Tury\u0144skiego; znajduj\u0105 si\u0119 tu relikwie \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca Chrystusowego, \u015bw. Jana Chrzciciela, \u015bw. pierwom\u0119czennika Szczepana oraz innych \u015bwi\u0119tych. Od 2008 roku eparchia preszowska zosta\u0142a podniesiona do rangi archieparchii, Presz\u00f3w sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 Greckokatolickiego Ko\u015bcio\u0142a Metropolitalnego, a ko\u015bci\u00f3\u0142 katedralny \u015bw. Jana Chrzciciela \u2013 katedr\u0105 archieparchii preszowskiej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest otwarty w czasie odprawiania nabo\u017ce\u0144stw; w celu uzyskania dost\u0119pu w innym terminie nale\u017cy skontaktowa\u0107 si\u0119 z biurem parafialnym.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Karpacka drewniana \u015bcie\u017cka<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pozostaniemy przy temacie religijno\u015bci i Rusin\u00f3w, a mianowicie poprzez <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/nabozensky-turizmus\/karpatska-drevena-cesta\/\" data-type=\"nabozensky-turizmus\" data-id=\"2547\">Karpacka Droga Drewniana<\/a>. Stanowi ona wyj\u0105tkowe zabytki sakralne Karpat, w kt\u00f3rych \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 architektura ludowa, historia, religia i kultura p\u00f3\u0142nocno-wschodniej S\u0142owacji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0119dziemy kontynuowa\u0107 nasz\u0105 tras\u0119 przez <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/lokalita\/bardejov-a-okolie\/\" data-type=\"lokalita\" data-id=\"178\">Bardejov<\/a> a\u017c do <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/lokalita\/svidnik-a-okolie\/\" data-type=\"lokalita\" data-id=\"115\">Svidn\u00edk<\/a>, aby\u015bmy po drodze mogli zwiedzi\u0107 kilka \u015bwi\u0105ty\u0144 na Karpackim Szlaku Drewnianym. Pierwsz\u0105 z nich b\u0119dzie <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/nabozensky-turizmus\/dreveny-greckokatolicky-chram-svateho-lukasa-trocany\/\" data-type=\"nabozensky-turizmus\" data-id=\"2549\">Greckokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. \u0141ukasza w Tro\u010danach<\/a>, a s\u0105dz\u0105c po stylu \u015bwi\u0105tyni, pochodzi ona bez w\u0105tpienia najp\u00f3\u017aniej z prze\u0142omu XV i XVI wieku. Zosta\u0142a ona najprawdopodobniej przywieziona z pobliskiej miejscowo\u015bci Re\u0161ov, o czym \u015bwiadcz\u0105 \u015blady na drewnianych belkach oraz pami\u0105tkowy napis na ikonie Ukrzy\u017cowania. W 1968 roku \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a uznana za narodowy zabytek kultury.\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/dreveny-chram-trocany-oocrrs-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6131\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za kolejnym drewnianym ko\u015bcio\u0142em udamy si\u0119 do miejscowo\u015bci Hervartov, gdzie znajdziemy <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/nabozensky-turizmus\/dreveny-rimskokatolicky-kostol-sv-frantiska-z-assisi-hervartov\/\" data-type=\"nabozensky-turizmus\" data-id=\"2551\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu<\/a>. W 2008 roku zosta\u0142 wpisany, wraz z siedmioma innymi drewnianymi ko\u015bci\u00f3\u0142kami, na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Jego styl jest czysto gotycki, a wewn\u0119trzne \u015bciany \u015bwi\u0105tyni pokrywaj\u0105 dzi\u015b wyj\u0105tkowe malowid\u0142a z motywami figuralnymi i ro\u015blinnymi. Swoim dwucz\u0119\u015bciowym planem, wysokim dachem oraz innymi cechami zar\u00f3wno na zewn\u0105trz, jak i wewn\u0105trz znacznie r\u00f3\u017cni si\u0119 od rusy\u0144skich drewnianych cerkwi (ko\u015bcio\u0142\u00f3w obrz\u0105dku wschodniego). <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kapratska-drevena-cesta-4-oocrrs-1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5204\" srcset=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kapratska-drevena-cesta-4-oocrrs-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kapratska-drevena-cesta-4-oocrrs-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kapratska-drevena-cesta-4-oocrrs-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kapratska-drevena-cesta-4-oocrrs-1-18x12.jpg 18w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/kapratska-drevena-cesta-4-oocrrs-1.jpg 1300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z Hervartova mamy tylko rzut beretem do <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/lokalita\/bardejov-a-okolie\/\" data-type=\"lokalita\" data-id=\"178\">Bardejowa<\/a>, a konkretnie do <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/kupele-a-wellness\/bardejovske-kupele\/\" data-type=\"kupele-a-wellness\" data-id=\"2016\">Uzdrowiska w Bardejowie<\/a>, gdzie odwiedzimy <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/kultura-a-umenie\/skanzen-bardejovske-kupele\/\" data-type=\"kultura-a-umenie\" data-id=\"2210\">Muzeum Architektury Ludowej<\/a>. Jest to skansen z najstarszym obiektem tego rodzaju na S\u0142owacji \u2013 zosta\u0142 otwarty ju\u017c w 1965 roku. Na powierzchni 1,5 ha w etnoparku rozmieszczono 24 obiekty ekspozycyjne, kt\u00f3re prezentuj\u0105 kultur\u0119 ludow\u0105 i budownictwo dw\u00f3ch grup etnicznych: ludno\u015bci s\u0142owackiej i rusy\u0144skiej, zamieszkuj\u0105cej region G\u00f3rnego Szary\u0161a i p\u00f3\u0142nocnego Zemplina.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"669\" height=\"675\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/skanzen-bardejov-1-oocrrs.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6029\" srcset=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/skanzen-bardejov-1-oocrrs.jpg 669w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/skanzen-bardejov-1-oocrrs-297x300.jpg 297w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/skanzen-bardejov-1-oocrrs-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/skanzen-bardejov-1-oocrrs-12x12.jpg 12w\" sizes=\"auto, (max-width: 669px) 100vw, 669px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na trasie Bardej\u00f3w \u2013 Svidn\u00edk znajduj\u0105 si\u0119 kolejne drewniane cerkwie, przy kt\u00f3rych mo\u017cemy si\u0119 zatrzyma\u0107 po drodze, na przyk\u0142ad w miejscowo\u015bci Jedlinka \u2013 \u015bwi\u0105tyni\u0119 Opieki Naj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy lub w Hutce \u2013 drewnian\u0105 cerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Skansen w Svidn\u00edku<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ostatnim przystankiem na naszej trasie jest <a href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/kultura-a-umenie\/narodopisna-expozicia-v-prirode\/\" data-type=\"kultura-a-umenie\" data-id=\"2204\">Muzeum Kultury Ukrai\u0144skiej w Svidniku<\/a>. Nale\u017cy do najwa\u017cniejszych skansen\u00f3w w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej S\u0142owacji. Rozci\u0105ga si\u0119 na powierzchni oko\u0142o dziesi\u0119ciu hektar\u00f3w w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie amfiteatru w Svidniku. Dzi\u0119ki oryginalnym i odrestaurowanym budynkom przybli\u017ca zwiedzaj\u0105cym spos\u00f3b \u017cycia Rusin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w zamieszkuj\u0105cych terytorium S\u0142owacji w minionych epokach historycznych. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zwiedzaj\u0105cy mog\u0105 tu zapozna\u0107 si\u0119 z tradycyjn\u0105 architektur\u0105, sposobem \u017cycia, gospodarowaniem, rzemios\u0142em, a tak\u017ce \u017cyciem duchowym mieszka\u0144c\u00f3w regionu. Poszczeg\u00f3lne budynki rozmieszczono tak, aby tworzy\u0142y obraz typowej wsi p\u00f3\u0142nocno-wschodniej S\u0142owacji. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podstaw\u0105 ekspozycji s\u0105 domy mieszkalne, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 najcz\u0119stsze typy budownictwa ludowego w regionie. Budynki zosta\u0142y przeniesione na teren skansenu z r\u00f3\u017cnych miejscowo\u015bci, a nast\u0119pnie fachowo odrestaurowane i urz\u0105dzone zgodnie z pierwotnym stylem \u017cycia ich mieszka\u0144c\u00f3w. Jedn\u0105 z najcenniejszych budowli skansenu jest drewniana cerkiew z 1766 roku, znana r\u00f3wnie\u017c pod pierwotn\u0105 nazw\u0105 Merge\u0161ka. Drewniana cerkiew \u015bw. Paraskewy z Nowej Polianki stanowi znacz\u0105cy przyk\u0142ad tradycyjnej architektury sakralnej obrz\u0105dku wschodniego. Jej wn\u0119trze jest bogato zdobione, co pozwala pozna\u0107 tradycje religijne i \u017cycie duchowe Rusin\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej S\u0142owacji. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/skanzen-svidnik-1-oocrrs-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5562\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy nasz mieszkaniec Bratys\u0142awy wr\u00f3ci t\u0105 tras\u0105 do knajpy, by\u0107 mo\u017ce nie b\u0119dzie ju\u017c szuka\u0142 t\u0142umacza przy ka\u017cdym s\u0142owie w dialekcie. By\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie ju\u017c wiedzia\u0142, czym jest \u201ecerkov\u201d, i \u017ce na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie S\u0142owacji od wiek\u00f3w obok siebie rozwija\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne j\u0119zyki, kultury i tradycje religijne. W\u0142a\u015bnie to jest interesuj\u0105ce w regionie \u0160ari\u0161. Nie trzeba wyje\u017cd\u017ca\u0107 za granic\u0119, aby us\u0142ysze\u0107 inny j\u0119zyk, pozna\u0107 inn\u0105 kultur\u0119 czy wej\u015b\u0107 do \u015bwi\u0105tyni, kt\u00f3rej tradycje s\u0105 dla ciebie zupe\u0142nie nowe. Czasami wystarczy wyruszy\u0107 z Bratys\u0142awy na wsch\u00f3d, a po kilku godzinach ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce przemierzy\u0142o si\u0119 o wiele wi\u0119kszy kawa\u0142ek \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A je\u015bli po tych wszystkich ko\u015bcio\u0142ach, ikonach, muzeach, j\u0119zyku rusy\u0144skim i szaryszkim poczujecie ochot\u0119 na co\u015b do picia, spokojnie wr\u00f3\u0107cie tam, gdzie zacz\u0119\u0142a si\u0119 nasza kulturowa wycieczka \u2013 do knajpki w\u015br\u00f3d miejscowych. <strong><em>Poniewa\u017c niekt\u00f3re r\u00f3\u017cnice najlepiej wyja\u015bni\u0107 przy piwie, a \u201eta co?\u201c to chyba pierwsza lekcja dialektu szaryskiego, kt\u00f3r\u0105 zapami\u0119tacie na zawsze.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0179r\u00f3d\u0142o: OOCR R\u0160<br>\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: OOCR R\u0160<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mieszkaniec Bratys\u0142awy przyje\u017cd\u017ca do regionu \u0160ari\u0161, siada w lokalnej gospodzie i nagle zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce jego s\u0142owacki...<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":6133,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6062","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novinky"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6062","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6062"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6132,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6062\/revisions\/6132"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}