{"id":2144,"date":"2020-11-19T09:03:04","date_gmt":"2020-11-19T08:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/"},"modified":"2020-11-19T09:03:04","modified_gmt":"2020-11-19T08:03:04","slug":"kastiel-tulcik","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-tulcik\/","title":{"rendered":"Dworek Tulczyk"},"content":{"rendered":"

Gmina Tulczyk<\/strong> le\u017cy w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci powiatu preszowskiego, na po\u0142udniowo-zachodnim skraju Beskidu Niskiego, w dolinie rzeki Sek\u010dov. Podobnie jak wszystkie okoliczne wioski, by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 kr\u00f3l\u00f3w w\u0119gierskich od XI wieku, kt\u00f3r\u0105 kr\u00f3lowie zachowali wraz z miejscowym mitem. W po\u0142owie XV wieku szlachta z Ro\u017canowic i Perina stopniowo zainteresowa\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 tulczyckich d\u00f3br oraz dochodami z miejscowych poddanych i myta. Chocia\u017c kr\u00f3lowie w\u0119gierscy podarowali im Tulczyce, nie stali si\u0119 ich prawdziwymi w\u0142a\u015bcicielami. Szlachta z Kapuszan broni\u0142a swojej w\u0142asno\u015bci Tulczyka.<\/p>\n\n\n\n

Przodkowie rodziny Kapis,<\/strong> kt\u00f3ry posiada\u0142 maj\u0105tek w okolicach Tul\u010d\u00edka i Kapu\u0161ian a\u017c do XIX wieku, by\u0142 Andrej, syn Mikul\u00e1\u0161a, pochodz\u0105cy ze stolca Pe\u0161t'any. Kr\u00f3l Zygmunt podarowa\u0142 je Andrejowi w 1410 r., a nast\u0119pnie pozwoli\u0142 mu zbudowa\u0107 zamek (dzisiejszy Zamek Kapu\u0161ian). Najwa\u017cniejszy przedstawiciel rodu, Gabriel Kapi, jest r\u00f3wnie\u017c najcz\u0119\u015bciej wymieniany w wizytacjach. Na pocz\u0105tku XVIII wieku by\u0142 on w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tk\u00f3w w kilku szaryskich miejscowo\u015bciach; w\u015br\u00f3d rodzinnych posiad\u0142o\u015bci znajdowa\u0142 si\u0119 maj\u0105tek w Tulczyku, jako siedziba parafii, a tak\u017ce w jednej z filii tulczyckich, w Kapuszanach. Proboszcz parafii mieszka\u0142 u rodziny Kapi. W Kapu\u0161anach wspomniano, \u017ce dwa pola nale\u017ca\u0142y do ko\u015bcio\u0142a, ale obecnie s\u0105 one przy\u0142\u0105czone do p\u00f3l w\u0142a\u015bciciela ziemskiego. W 1703 r. sytuacja wydaje si\u0119 by\u0107 lepsza. Proboszcz w Tulczyku otrzyma\u0142 od w\u0142a\u015bciciela \u0107wier\u0107 dziesi\u0119ciny i \u0107wier\u0107 dziesi\u0119ciny, poza tym wspomniano, \u017ce mieszka\u0142 we dworze pana Gabriela Kapi, mia\u0142 te\u017c s\u0142u\u017c\u0105cego i zaopatrzenie dla dw\u00f3ch koni. Opr\u00f3cz tego posiada\u0142 tu r\u00f3wnie\u017c plebani\u0119, przy kt\u00f3rej znajdowa\u0142 si\u0119 ogr\u00f3d z zasadzonymi drzewami \u015bliwkowymi, w kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0142 glebe. Zgodnie z tymi zapisami, w wiosce istnia\u0142 r\u00f3wnie\u017c sp\u00f3r, poniewa\u017c parafianie i szlachta z innych wiosek zeznali wizytatorowi, \u017ce proboszcz mia\u0142 sk\u0142onno\u015b\u0107 do picia alkoholu, ale Gabriel Kapi temu zaprzeczy\u0142. W nast\u0119pnej wizytacji w 1712 r. wspomniano jedynie, \u017ce rodzina Kapi by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem wioski. Dewocjonalia dla tulczyckiego ko\u015bcio\u0142a parafialnego zapisa\u0142a wdowa po Klobu\u0161ickim, kt\u00f3r\u0105 by\u0142a Klara Kapi, siostra Gabriela Kapi. Proboszcz mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c codzienne posi\u0142ki w tulczyckim dworze, nie jest powiedziane, czy tam przebywa\u0142. Ponadto w\u0142a\u015bciciele ziemscy dawali mu jedn\u0105 czwart\u0105 dziesi\u0119ciny z siedmiu wsi. Nie ma dalszych informacji o w\u0142a\u015bcicielach ziemskich w Kapusanach. W 1843 r. Stefan Kapi zastawi\u0142 sw\u00f3j maj\u0105tek w Tulczyku Antonowi Ghill\u00e1nyi, ale nigdy nie by\u0142 w stanie go sp\u0142aci\u0107. P\u00f3\u017aniej inne posiad\u0142o\u015bci Kapi w Fuliance, Demjacie i Nemcovcach s\u0105 wymieniane w\u015br\u00f3d posiad\u0142o\u015bci Ghill\u00e1nyi, co sugeruje, \u017ce wszystkie prawa w\u0142asno\u015bci Kapi by\u0142y stopniowo przenoszone na rodzin\u0119 Ghill\u00e1nyi.<\/p>\n\n\n\n

Herb rodziny Kapi mia\u0142 tarcz\u0119 w z\u0142otym kolorze. W niej na jednej nodze stoi \u017curaw z he\u0142mem. Z niego wystaje g\u0142owa \u017curawia z szyj\u0105 w po\u0142owie wysoko\u015bci cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

W pierwszej po\u0142owie XVI wieku szlachecka rodzina Kapi z Tul\u010d\u00edka na budow\u0119 dworu,<\/strong> kt\u00f3ry spe\u0142nia\u0142 \u00f3wczesne wymagania szlachty dotycz\u0105ce wygodnego \u017cycia. Nie zachowa\u0142y si\u0119 jednak \u017cadne dokumenty m\u00f3wi\u0105ce o tym, kiedy dw\u00f3r zosta\u0142 zbudowany. W po\u0142owie XVIII wieku rodzina Kapi wybudowa\u0142a dw\u00f3r w Tul\u010d\u00edku. drugi dw\u00f3r,<\/strong> ale nie znamy szczeg\u00f3\u0142owo okoliczno\u015bci jego budowy. Oba dwory zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b.
Barokowy dw\u00f3r z po\u0142owy XVIII wieku jest dwukondygnacyjnym budynkiem na planie prostok\u0105ta z dachem mansardowym. Fasada jest artyku\u0142owana boniowaniem na parterze, pilastrami i opaskami okiennymi na pierwszym pi\u0119trze oraz prostym frontonem i lambrekinem na attyce. Dw\u00f3r stoi w\u015br\u00f3d nowoczesnych dom\u00f3w. Znajduje si\u0119 w r\u0119kach prywatnych.<\/p>\n\n\n\n

Drugi dw\u00f3r znany jest we wsi jako du\u017cy lub dolny dw\u00f3r. Stoi on w centrum wsi, obok ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Dw\u00f3r Tul\u010d\u00edk jest cz\u0119\u015bci\u0105\u00a0Drogi zamkowe w Szaryszu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

 <\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o\/zdj\u0119cie: pamiatkynaslovensku.sk, Mariana Kosma\u010dov\u00e1, Jozef Kotuli\u010d, Ing.<\/p>","protected":false},"featured_media":1926,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,173],"lokalita":[28],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2144","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-kastiele-a-kurie","lokalita-presov-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"\nKa\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-tulcik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Obec Tul\u010d\u00edk le\u017e\u00ed v severnej \u010dasti okresu Pre\u0161ov, na juhoz\u00e1padnom okraji pohoria N\u00edzke Beskydy, v...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-tulcik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/\",\"name\":\"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-19T08:03:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg\",\"width\":800,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-tulcik\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk","og_description":"Obec Tul\u010d\u00edk le\u017e\u00ed v severnej \u010dasti okresu Pre\u0161ov, na juhoz\u00e1padnom okraji pohoria N\u00edzke Beskydy, v...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-tulcik\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":800,"height":600,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/","name":"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg","datePublished":"2020-11-19T08:03:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Tulcik-kastiel.jpg","width":800,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-tulcik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ka\u0161tie\u013e Tul\u010d\u00edk"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2144"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2144"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2144"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}