{"id":2140,"date":"2020-11-04T11:07:03","date_gmt":"2020-11-04T10:07:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/"},"modified":"2020-11-04T11:07:03","modified_gmt":"2020-11-04T10:07:03","slug":"hrad-sokol-zaniknuty","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/","title":{"rendered":"Zamek Sok\u00f3\u0142 - wymar\u0142y"},"content":{"rendered":"

Okoliczno\u015bci powstania zamku nie s\u0105 jasne. Jedna z teorii g\u0142osi, \u017ce jego powstanie zwi\u0105zane jest z kr\u00f3lewskimi polowaniami z soko\u0142ami. Inn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jest zwi\u0105zek powstania zamku z najazdem tatarskim. Okres po naje\u017adzie tatarskim, czyli po 1241 r., to rozkwit budowy kamiennych zamk\u00f3w, zw\u0142aszcza w niedost\u0119pnym terenie. Zamek Sokole, ze swoj\u0105 typologi\u0105, uk\u0142adem i poziomem architektonicznym, nale\u017cy do zamk\u00f3w zbudowanych w drugiej po\u0142owie XIII wieku. Poniewa\u017c jest ukryty wysoko w g\u00f3rach, w g\u0119stym lesie, strategiczna lokalizacja nie wchodzi w rachub\u0119. Mia\u0142 raczej charakter schronienia nie tylko dla miejscowych w\u0142a\u015bcicieli ziemskich, ale tak\u017ce dla licznej ludno\u015bci w przypadku nag\u0142ego powrotu wojsk mongolskich (taki charakter mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c zamki w Obi\u0161ovcach, Sk\u00e1ros i Slansk\u00e9 vrchy).
Pierwsza pisemna wzmianka o zamku znaleziona do tej pory znajduje si\u0119 w dokumencie z 1299 roku i w rewersie rodziny Omodei z 1311 roku, w kt\u00f3rym jest on wymieniony jako jeden z zamk\u00f3w granicznych w g\u00f3rach Czarnog\u00f3ry.
W 1405 roku kr\u00f3l Zygmunt og\u0142osi\u0142 zamek kr\u00f3lewskim. Statut z 1423 roku stwierdza, \u017ce kr\u00f3l Zygmunt podarowa\u0142 zamek Mat\u00fa\u0161owi i Imrichowi z Pavlovic. Zamek (znajduj\u0105cy si\u0119 w\u00f3wczas w \u0160ari\u0161skiej stoicy<\/strong>) przekaza\u0142 im wraz ze wszystkimi akcesoriami (z wyj\u0105tkiem wsi Kave\u010dany, kt\u00f3r\u0105 przekaza\u0142 Koszycom). Do zamku Sokole nale\u017ca\u0142y wsie Sokole (Zakolya), Kosto\u013eany nad Horn\u00e1dom (Zenthestwan), Mal\u00e1 Vieska (Wyfalu), Tepli\u010dany (Tapilczan), Rokycany (Berky), Bisk\u00e1d (Bykzad), wymar\u0142a wie\u015b o nieznanej lokalizacji, Ru\u017e\u00edn (Rwsynch), Mal\u00e1 Lodina (Felsew Landa) i Ve\u013ek\u00e1 Lodina (r\u00f3wnie\u017c Landa). Wed\u0142ug tego aktu z 1423 r. zar\u00f3wno zamek, jak i wie\u015b Sokole mia\u0142y r\u00f3wnie\u017c znaczenie handlowe. We wsi p\u0142acono myto za drewno - tratwy p\u0142ywaj\u0105ce po Hornadzie.
Nast\u0119pnie kr\u00f3l Zygmunt podarowa\u0142 zamek miastu Koszyce w 1429 roku. Warunkiem darowizny by\u0142o zawalenie si\u0119 zamku. Najprawdopodobniej zosta\u0142 wi\u0119c spalony i cz\u0119\u015bciowo zburzony, aby uniemo\u017cliwi\u0107 schronienie si\u0119 w nim np. grupom rozb\u00f3jnik\u00f3w. W 1440 r. zamek jest ju\u017c wzmiankowany jako ruina.<\/p>\n\n\n\n

Na podstawie znalezionych szcz\u0105tk\u00f3w mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce by\u0142 to ma\u0142y zamek, kt\u00f3ry posiada\u0142 wie\u017c\u0119 stra\u017cnicz\u0105 i pa\u0142ac zamkowy. Na dziedzi\u0144cu wyra\u017anie widoczna jest \u015bredniowieczna studnia. Prawdopodobnie zamieszkiwali go sokolnicy, kt\u00f3rzy oswajali i hodowali soko\u0142y na kr\u00f3lewskie polowania. Obecnie soko\u0142owski zamek przypomina jedynie niepozorny wa\u0142 z fos\u0105 i torsem z drobnych kamieni. Fosa zamkowa jest najbardziej niezwyk\u0142\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Pod zamkiem znajduje si\u0119 Jaskinia Zamkowa o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 27 metr\u00f3w. Jaskinia le\u017cy na p\u00f3\u0142nocno-wschodnim zboczu oko\u0142o 10 do 12 metr\u00f3w poni\u017cej zamku. Jest to po\u0142\u0105czenie sztucznego tunelu i jaskini. Jaskinia zamkowa jest prawdopodobnie w du\u017cej mierze sztucznie wyci\u0119tym przej\u015bciem, kieruj\u0105cym si\u0119 mniej wi\u0119cej do \u015brodka zamku, pod wie\u017c\u0105. Prawdopodobnie s\u0142u\u017cy\u0142a jako piwnica. Zim\u0105 jest domem dla nietoperzy.<\/p>\n\n\n\n

Obecnie zamkiem i jaskini\u0105 piwniczn\u0105 opiekuj\u0105 si\u0119 Gmina Sokole i Stowarzyszenie Obywatelskie Dedinka<\/strong>, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie zbudowali \u015bcie\u017ck\u0119 przyrodnicz\u0105 prowadz\u0105c\u0105 ze wsi Sokole.<\/p>\n\n\n\n

Fot: VKA, FB Zamek Sok\u00f3\u0142<\/p>","protected":false},"featured_media":1904,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,106],"lokalita":[28],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2140","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-hrady","lokalita-presov-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"\nHrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Okolnosti vzniku hradu nie s\u00fa jasn\u00e9. Jedna z te\u00f3ri\u00ed tvrd\u00ed, \u017ee vznik s\u00favis\u00ed s konan\u00edm...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"667\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/\",\"name\":\"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-04T10:07:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg\",\"width\":667,\"height\":500},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd","og_description":"Okolnosti vzniku hradu nie s\u00fa jasn\u00e9. Jedna z te\u00f3ri\u00ed tvrd\u00ed, \u017ee vznik s\u00favis\u00ed s konan\u00edm...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":667,"height":500,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/","name":"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg","datePublished":"2020-11-04T10:07:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/sokol1.jpg","width":667,"height":500},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/hrad-sokol-zaniknuty\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Hrad Soko\u013e - zaniknut\u00fd"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2140","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2140"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2140"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2140"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2140"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2140"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}