{"id":2135,"date":"2020-10-26T13:00:39","date_gmt":"2020-10-26T12:00:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/"},"modified":"2020-10-26T13:00:39","modified_gmt":"2020-10-26T12:00:39","slug":"mestske-opevnenie-mesta-presov","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/","title":{"rendered":"Miejskie fortyfikacje miasta Presz\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Mury, kt\u00f3re w innych krajach europejskich by\u0142y charakterystyczn\u0105 cech\u0105 miasta, na \u015bredniowiecznych W\u0119grzech budowano w wolniejszym tempie. W 1351 r. kr\u00f3l Ludwik I chcia\u0142 zach\u0119ci\u0107 miasta do budowy ceglanych fortyfikacji swoim dekretem, kt\u00f3ry nadawa\u0142 takim osadom prawa miejskie. (civitates muratae) zrezygnowali z p\u0142acenia nowo ustanowionej dziewi\u0105tki.<\/strong> Budowa \u015aciany<\/strong> w Preszowie zosta\u0142 wsparty przez Ludwika I w 1374 r. poprzez przyznanie lokalnej spo\u0142eczno\u015bci przywilej\u00f3w w handlu tekstyliami i rzemios\u0142em, na wz\u00f3r Budy. W jednym z dokument\u00f3w kr\u00f3l Zygmunt Luksemburski lub jego kancelaria opisali nawet prace budowlane jako \u201eponowne za\u0142o\u017cenie\u201c<\/em> miast.
Oko\u0142o drugiej po\u0142owy XIV wieku miasto Presz\u00f3w budowa\u0142o pas mur\u00f3w ochronnych. Pocz\u0105tkowo mia\u0142 tylko trzy mury wzmocnione du\u017cymi barbakanami przy G\u00f3rnej i Dolnej Bramie. Wewn\u0119trzny mur posiada\u0142 ochodz\u0119 ze strzelnicami, drugi mur by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 parkanu, a trzeci by\u0142 zewn\u0119trznym murem fosy. Po zachodniej stronie znajdowa\u0142a si\u0119 tak zwana Ma\u0142a Brama, prowadz\u0105ca do Toris. Na pocz\u0105tku budowy mur\u00f3w miejskich, do\u015bwiadczony mistrz mia\u0142 s\u0142owo przewodnie Ambro\u017cy z Di\u00f3sgy\u00f6r<\/em>, kt\u00f3ry zosta\u0142 wys\u0142any do Preszowa przez kr\u00f3la Louis I<\/em>, kt\u00f3ry \u017cyczy\u0142 sobie, aby mieszka\u0144cy Preszowa nie budowali wie\u017c, lecz pozostawiali dla nich wolne miejsca. Mimo wspomnianych kr\u00f3lewskich ust\u0119pstw, mieszczanie nadal bardzo powoli budowali fortyfikacje, dlatego nowy w\u0142adca Zygmunt Luksemburski przyzna\u0142 im kolejne przywileje i korzy\u015bci. Od 1404 r. mieszka\u0144cy Preszowa mogli ci\u0105\u0107 drewno, wydobywa\u0107 kamie\u0144 i wypala\u0107 wapno do budowy mur\u00f3w w dowolnym miejscu na ziemiach kr\u00f3lewskich, a od 1405 r. musieli im w tym pomaga\u0107 r\u00f3wnie\u017c mieszczanie z Wielkiego Szarisza. W tym czasie do istniej\u0105cych mur\u00f3w dobudowali ni\u017cszy mur (park\u00e1n). W 1433 r. kardyna\u0142 Julianu zezwoli\u0142 im nawet na prac\u0119 w niedziele i \u015bwi\u0119ta. Zgodnie z og\u00f3lnym nakazem odbudowy i wzmocnienia mur\u00f3w z 1435 r., mury i fosa miejska w Preszowie zosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c rozbudowane, a dwa m\u0142yny w zachodniej cz\u0119\u015bci miasta zosta\u0142y zniszczone. Miasto zosta\u0142o nast\u0119pnie przed\u0142u\u017cone na zach\u00f3d o kolejny blok dom\u00f3w, a na po\u0142udniu \u015bredniowieczny szpital karmelita\u0144ski, pierwotnie znajduj\u0105cy si\u0119 za murami, zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do \u015br\u00f3dmiejskiego obszaru miasta. Prace post\u0119powa\u0142y jednak w bardzo wolnym tempie, a przyspieszy\u0142o je dopiero zagro\u017cenie atakiem wojsk husyckich. Budowa fortyfikacji miejskich zosta\u0142a uko\u0144czona w po\u0142owie lat trzydziestych XV wieku. W mi\u0119dzyczasie miasto musia\u0142o zosta\u0107 zburzone po zachodniej stronie, aby zrobi\u0107 miejsce dla nowej ulicy (Jarkova) w miejscu dawnej fosy, a nast\u0119pnie odbudowane w nowym miejscu.
Na pocz\u0105tku XVI wieku preszowski budowniczy J\u00e1n bra\u0142 udzia\u0142 w konstrukcjach ochronnych. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce zbudowa\u0142 bram\u0119 miejsk\u0105, wie\u017c\u0119 w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci miasta, a tak\u017ce uczestniczy\u0142 w budowie zewn\u0119trznego muru obronnego. Pot\u0119\u017cny potr\u00f3jny pas mur\u00f3w z fos\u0105 zosta\u0142 wzmocniony bastionami. Pierwotny system fortyfikacji miasta Presz\u00f3w sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z dw\u00f3ch pier\u015bcieni mur\u00f3w przeplatanych bastionami, wie\u017cami i fos\u0105 wype\u0142nion\u0105 wod\u0105 z rzeki.\u00a0Mill Yard<\/em>. (Bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce m\u0142yny istnia\u0142y w Preszowie ju\u017c w XIII wieku, mo\u017cemy uzna\u0107 nieistniej\u0105ce ju\u017c koryto Rowu M\u0142y\u0144skiego i jego okolice za jedn\u0105 z najstarszych cz\u0119\u015bci miasta). Kiedy w 1751 r. funkcja militarna miasta przesta\u0142a by\u0107 istotna, Maria Teresa nakaza\u0142a zniesienie fortyfikacji miejskich, a ca\u0142\u0105 bro\u0144 przetransportowa\u0142a do Koszyc. Od ko\u0144ca XVIII wieku bramy, bastiony i mury stopniowo ust\u0119powa\u0142y miejsca nowym konstrukcjom.<\/p>\n\n\n\n

Jednak w wyniku kilku czynnik\u00f3w te cz\u0119\u015bci miejskich fortyfikacji zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b:<\/p>\n\n\n\n

Kum\u0161t<\/strong><\/em> - tak zwany bastion wodny przy dzisiejszej ulicy Kum\u0161t. Od XVI wieku w podziemiach nieu\u017cywanego bastionu znajdowa\u0142o si\u0119 niezwyk\u0142e technicznie urz\u0105dzenie do pompowania wody z Rowu M\u0142y\u0144skiego, kt\u00f3ra by\u0142a rozprowadzana drewnianymi rurami po ca\u0142ym mie\u015bcie. (Hydraulika Machina)<\/em>. By\u0142 nap\u0119dzany si\u0142\u0105 koni. Bastion p\u00f3\u017aniej popad\u0142 w ruin\u0119 i zosta\u0142 odbudowany w 1930 roku, gdzie mie\u015bci\u0142o si\u0119 Muzeum \u017bydowskie. Obecnie w budynku mie\u015bci si\u0119 depozyt Muzeum Regionalnego w Preszowie.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3w miejski<\/strong>, kt\u00f3ry zachowa\u0142 si\u0119 wraz z cz\u0119\u015bci\u0105 muru obronnego po wschodniej stronie miasta (pod Ogrodem Drzewnym Kmet) r\u00f3wnolegle do ulicy S\u0142owackiego. Nale\u017cy do kilku budynk\u00f3w, po po\u0142udniowej stronie znajduje si\u0119\u00a0Ogr\u00f3d sztuki<\/strong>, gdzie w latach 70. znajdowa\u0142 si\u0119 basen.<\/p>\n\n\n\n

Bastion wielok\u0105tny<\/strong> za ko\u015bcio\u0142em franciszkan\u00f3w, rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 w kierunku ziemi.<\/p>\n\n\n\n

\u015aredniowieczny bastion na ulicy Kov\u00e1\u010dsk\u00e1<\/strong> jest jedynym z zachowanych bastion\u00f3w armatnich z ostatniej fazy budowy fortyfikacji i stanowi przyk\u0142ad obiektu z wcze\u015bniejszego okresu budowy fortyfikacji. Obecnie s\u0142u\u017cy jako platforma widokowa, a czasami do cel\u00f3w kulturalnych.<\/p>\n\n\n\n

Mury zamku<\/strong> cz\u0119\u015bciowo zachowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na ulicy Ba\u0161tova po zachodniej stronie miasta, ale tylko w niewielkim stopniu, poniewa\u017c parterowe domy mieszkalne zosta\u0142y dobudowane do mur\u00f3w miejskich fortyfikacji.<\/p>\n\n\n\n

Florian's Gate <\/strong>\u00a0Najwi\u0119ksza budowla spo\u015br\u00f3d zachowanych cz\u0119\u015bci fortyfikacji miejskich. S\u0142u\u017cy\u0142a jako brama dla pieszych oraz uj\u015bcie kana\u0142u miejskiego do fosy. Do obecnej formy zosta\u0142 zmodyfikowany pod koniec XVIII wieku. W s\u0105siednim budynku, zaadaptowanym z muru zamkowego, mie\u015bci\u0142 si\u0119 miejski szpital publiczny, przytu\u0142ek dla ubogich oraz tzw.\"salony house<\/em>\" (schronisko dla os\u00f3b chorych psychicznie).<\/p>\n\n\n\n

Fundamenty zachodniej bramy \u015bredniowiecznych fortyfikacji miasta z XV wieku przy ulicy Flori\u00e1nova: <\/strong>Znalezisko znajduje si\u0119 po obu stronach chodnika pod \u0142ukiem Bramy Floria\u0144skiej. Jest to 70-centymetrowy mur. Na ulicy G\u0142\u00f3wnej znajduje si\u0119 kamienny bruk, kt\u00f3ry podkre\u015bla historyczne znaleziska.<\/p>\n\n\n\n

Przy ulicy G\u0142\u00f3wnej 49 znajduje si\u0119 tr\u00f3jwymiarowy model z br\u0105zu historycznego centrum Preszowa z XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

Miejskie fortyfikacje miasta Presz\u00f3w s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u0160ari\u0161 Castle Road\u00a0<\/a><\/p>\n\n\n\n

 <\/p>","protected":false},"featured_media":1843,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,106,104],"lokalita":[26],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2135","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-hrady","kategoria-poi-mesta","lokalita-mesto-presov"],"acf":[],"yoast_head":"\nMestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hradby, ktor\u00e9 v in\u00fdch eur\u00f3pskych krajin\u00e1ch patrili k charakteristick\u00fdm znakom mesta, sa na \u00fazem\u00ed stredovek\u00e9ho...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/\",\"name\":\"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg\",\"datePublished\":\"2020-10-26T12:00:39+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg\",\"width\":800,\"height\":600},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov","og_description":"Hradby, ktor\u00e9 v in\u00fdch eur\u00f3pskych krajin\u00e1ch patrili k charakteristick\u00fdm znakom mesta, sa na \u00fazem\u00ed stredovek\u00e9ho...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":800,"height":600,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/","name":"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg","datePublished":"2020-10-26T12:00:39+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Mestske-hradby-Svatoplukova.jpg","width":800,"height":600},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mestske-opevnenie-mesta-presov\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Mestsk\u00e9 opevnenie mesta Pre\u0161ov"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1843"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2135"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2135"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2135"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}