{"id":2125,"date":"2020-06-04T09:15:20","date_gmt":"2020-06-04T08:15:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/"},"modified":"2020-06-04T09:15:20","modified_gmt":"2020-06-04T08:15:20","slug":"kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/","title":{"rendered":"Dworek \"Bornemisza\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves"},"content":{"rendered":"<p>Pierwsza wzmianka o miejscowo\u015bci Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves pochodzi z 1319 roku (Wyfalu). Ta historycznie wa\u017cna wie\u015b by\u0142a siedzib\u0105 szlacheck\u0105 ju\u017c w \u015bredniowieczu, ale dopiero na pocz\u0105tku okresu nowo\u017cytnego sta\u0142a si\u0119 centrum maj\u0105tku, co spowodowa\u0142o potrzeb\u0119 budowy rezydencji w\u0142a\u015bciciela ziemskiego. Do 1322 r. by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105, a nast\u0119pnie wraz z okolic\u0105 sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 szlachcica Mi\u010dko, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 swoj\u0105 rezydencj\u0119 wysoko w g\u00f3rach \u010cergov. Poprzez ma\u0142\u017ce\u0144stwa do Pe\u010dovskiej Novej Vsi przyby\u0142y inne rodziny, kt\u00f3re zajmowa\u0142y dwory i kuronie we wsi, czy to rodziny P\u00e9cha, Mari\u00e1ssy czy Bornemisz. Dzi\u0119ki nim Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves jest niezwykle bogata w zabytki i historyczne budynki. Opr\u00f3cz barokowego ko\u015bcio\u0142a, klasycystycznej synagogi i kaplicy, w mie\u015bcie znajduje si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c <strong>10 rezydencji i dwor\u00f3w<\/strong>, z kt\u00f3rym na S\u0142owacji mog\u0105 rywalizowa\u0107 tylko gminy Liptowski Jan i Brezowica. Taka koncentracja zabytk\u00f3w jest wyj\u0105tkowa dla obszar\u00f3w wiejskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Dw\u00f3r \"Bornemisza\" reprezentuje bardziej nowoczesn\u0105 kuri\u0119 w formie willi, kt\u00f3ra powsta\u0142a w wyniku przebudowy starszej rezydencji szlacheckiej. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c konkretne informacje, \u017ce ten starszy budynek rodziny Pecz\u00f3w (wst\u0119pnie datowany na XVIII wiek zgodnie z detalami parteru) zosta\u0142 dobudowany pod koniec XIX wieku i przebudowany przez Zygmunta Pecza. Zosta\u0142 zbudowany na starszym fundamencie z dokooptowanymi sklepionymi cz\u0119\u015bciami parteru, dla wygody, kt\u00f3re ozdobi\u0142 do\u015b\u0107 bogat\u0105 dekoracj\u0105 sztukatorsk\u0105 na elewacjach. W ten spos\u00f3b powsta\u0142o 14 pokoi, du\u017ca klatka schodowa i taras. Budynek otoczony by\u0142 du\u017cym parkiem. \u201eDworek\u201c zosta\u0142 nazwany na cze\u015b\u0107 p\u00f3\u017aniejszego w\u0142a\u015bciciela Bornemisza, gdy\u017c do tej rodziny trafi\u0142 z maj\u0105tku Pe\u010di (poprzez Mari\u0119 Pe\u010di i jej m\u0119\u017ca Istvana Bornemisza). Jednak tylko na kr\u00f3tko, poniewa\u017c po II wojnie \u015bwiatowej budynek zosta\u0142 skonfiskowany i wykorzystywany do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w magazynowych i mieszkalnych. Dzi\u0119ki minimalnym dalszym ingerencjom budowlanym zachowa\u0142 si\u0119 do dzi\u015b w formie, w jakiej zosta\u0142 przebudowany pod koniec XIX wieku. Budynek na planie prostok\u0105ta posiada na parterze pomieszczenia sklepione w pasie sklepieniami pruskimi, z dekoracj\u0105 sztukatorsk\u0105 u g\u00f3ry. Przestrze\u0144 do\u015bwietlaj\u0105 okna o \u0142ukach odcinkowych i pochy\u0142ych ok\u0142adzinach. \u0141uki i ich dekoracja, a tak\u017ce projekt kszta\u0142t\u00f3w otwor\u00f3w s\u0105 typowe dla okresu baroku (XVIII wiek). Tak wi\u0119c budynek zosta\u0142 zbudowany mniej wi\u0119cej tak, jak pobliski dw\u00f3r Mariasiai. Na pierwsze pi\u0119tro prowadz\u0105 szerokie schody po\u015brodku budynku, kt\u00f3re powsta\u0142y po dobudowaniu kurii. Nadbudow\u0119 wykonano z ceg\u0142y palonej, pomieszczenia pokryto p\u0142askimi drewnianymi, ale otynkowanymi stropami i nowym czterospadowym dachem. Wygl\u0105d zewn\u0119trzny zosta\u0142 ujednolicony - starszy parter otrzyma\u0142 (podobnie jak pierwsze pi\u0119tro) dekoracj\u0119 w postaci lizen, gzyms\u00f3w, gzyms\u00f3w i fronton\u00f3w wok\u00f3\u0142 okien i wej\u015b\u0107. Dobudowano p\u00f3\u0142nocny wykusz ze szczytem, w kt\u00f3rym umieszczono stiukowy herb rodowy. Od strony po\u0142udniowej wybudowano ceglany taras. Do czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych przetrwa\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele detali rzemie\u015blniczych (okna, drzwi, dach\u00f3wki, balustrady). Na terenie dworu znajdowa\u0142 si\u0119 zadbany park z pi\u0119knymi drzewami.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnim w\u0142a\u015bcicielem dworu by\u0142 Stefan Bornemisz - Istvan Bornemisz, syn Marii P\u00e9chy, c\u00f3rki naczelnego gubernatora Abovian-Turnian Zsigmonda P\u00e9chy, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 24.11.1917 r. w Budapeszcie, zmar\u0142 15.11.2006 r. w Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves i by\u0142 synem kr\u00f3lewskiego szambelana Istvana Bornemisza. Po rozpadzie monarchii jego rodzina mieszka\u0142a w Pe\u010dovskiej Nowej Wsi, gdzie posiada\u0142a trzy dwory i zarz\u0105dza\u0142a rozleg\u0142ym maj\u0105tkiem. Ojciec Stefana zosta\u0142 wywieziony do ZSRR do Gu\u0142agu, sk\u0105d nigdy nie powr\u00f3ci\u0142. Stefan studiowa\u0142 prawo i kocha\u0142 kawaleri\u0119. W 1955 r. za\u0142o\u017cy\u0142 oddzia\u0142 je\u017adziecki w Popradzie, z kt\u00f3rym wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kilku filmach s\u0142owackich i zagranicznych, takich jak J\u00e1no\u0161\u00edk, Vivat Be\u0148ovsk\u00fd. Po 1989 roku po\u015bwi\u0119ci\u0142 si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, a za swoje zas\u0142ugi 20 stycznia 1995 roku zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na Kawalera Orderu Malt\u00e9szke, jako pierwszy obywatel S\u0142owacji. \u0160tefan Bornemisza by\u0142 cz\u0142owiekiem o sk\u0142onno\u015bciach artystycznych, czy to literackich, rze\u017abiarskich, malarskich, ale tak\u017ce snycerskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Dworek \"Bornemisza\" jest cz\u0119\u015bci\u0105<a href=\"http:\/\/www.sarisskahradnacesta.sk\/\">\u00a0\u0160ari\u0161 Castle Road<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o\/zdj\u0119cie Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - w\u0119dr\u00f3wki przez histori\u0119<\/p>","protected":false},"featured_media":1782,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,173],"lokalita":[27],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2125","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-kastiele-a-kurie","lokalita-sabinov-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v26.8) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Ka\u0161tie\u013e &quot;Bornemisza&quot; Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ka\u0161tie\u013e &quot;Bornemisza&quot; Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prv\u00e1 zmienka o obci Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves je z r.1319 (Wyfalu). T\u00e1to historicky v\u00fdznamn\u00e1 obec...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/\",\"name\":\"Ka\u0161tie\u013e \\\"Bornemisza\\\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-04T08:15:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ka\u0161tie\u013e \\\"Bornemisza\\\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ka\u0161tie\u013e \"Bornemisza\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ka\u0161tie\u013e \"Bornemisza\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves","og_description":"Prv\u00e1 zmienka o obci Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves je z r.1319 (Wyfalu). T\u00e1to historicky v\u00fdznamn\u00e1 obec...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/","name":"Ka\u0161tie\u013e \"Bornemisza\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg","datePublished":"2020-06-04T08:15:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Bornemisza307-thumb.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-bornemisza-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ka\u0161tie\u013e \"Bornemisza\" Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2125"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2125"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2125"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}