{"id":2120,"date":"2020-06-04T09:06:19","date_gmt":"2020-06-04T08:06:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/"},"modified":"2020-06-04T09:06:19","modified_gmt":"2020-06-04T08:06:19","slug":"kuria-pecovska-nova-ves","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/","title":{"rendered":"Klasycystyczny domek Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves"},"content":{"rendered":"<p>Pierwsza wzmianka o miejscowo\u015bci Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves pochodzi z 1319 roku (Wyfalu). Ta historycznie wa\u017cna wie\u015b by\u0142a siedzib\u0105 szlacheck\u0105 ju\u017c w \u015bredniowieczu, ale dopiero na pocz\u0105tku okresu nowo\u017cytnego sta\u0142a si\u0119 centrum maj\u0105tku, co spowodowa\u0142o potrzeb\u0119 budowy rezydencji w\u0142a\u015bciciela ziemskiego. Do 1322 r. by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 kr\u00f3lewsk\u0105, a nast\u0119pnie wraz z okolic\u0105 sta\u0142a si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 szlachcica Mi\u010dko, kt\u00f3ry zbudowa\u0142 swoj\u0105 rezydencj\u0119 wysoko w g\u00f3rach \u010cergov. Poprzez ma\u0142\u017ce\u0144stwa do Pe\u010dovskiej Novej Vsi przyby\u0142y inne rodziny, kt\u00f3re zajmowa\u0142y dwory i kuronie we wsi, czy to rodziny P\u00e9cha, Mari\u00e1ssy czy Bornemisz. Dzi\u0119ki nim Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves jest niezwykle bogata w zabytki i historyczne budynki. Opr\u00f3cz barokowego ko\u015bcio\u0142a, klasycystycznej synagogi i kaplicy, w mie\u015bcie znajduje si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c <strong>10 rezydencji i dwor\u00f3w<\/strong>, z kt\u00f3rym na S\u0142owacji mog\u0105 rywalizowa\u0107 tylko gminy Liptowski Jan i Brezowica. Taka koncentracja zabytk\u00f3w jest wyj\u0105tkowa dla obszar\u00f3w wiejskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuria zosta\u0142a wybudowana w pierwszej po\u0142owie XIX wieku w stylu klasycystycznym. Budynek powsta\u0142 w kszta\u0142cie litery \u201eL\u201c, o czym \u015bwiadczy stan naniesiony na historyczn\u0105 map\u0119 katastraln\u0105 z 1869 roku. Benjamin P\u00e9chy rozpocz\u0105\u0142 budow\u0119 kurii dla swojego syna, ale gdy ten zmar\u0142 nagle w Wiedniu, budow\u0119 przerwano. Budow\u0119 doko\u0144czy\u0142a dopiero jego c\u00f3rka (\u017cona Denesa Pongracza). Po podj\u0119ciu decyzji o przeprowadzce do Liptowa, kuria zosta\u0142a sprzedana Lajosowi Bornemiszowi. Ten z kolei sprzeda\u0142 budynek Elemerowi Peci - za 10 tys. floren\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Dziedziniec jest jednokondygnacyjny, skrzyd\u0142o p\u00f3\u0142nocne ma dwie kondygnacje, a piwnica znajduje si\u0119 tylko pod skrzyd\u0142em p\u00f3\u0142nocnym. Po obu stronach centralnego holu wej\u015bciowego znajduj\u0105 si\u0119 lustrzane czteroprzestrzenne uk\u0142ady, kt\u00f3re s\u0105 komunikacyjnie po\u0142\u0105czone korytarzem NE. Skrzyd\u0142o kuriozalne jest poprzecznie dwunawowe w stosunku do ulicy. Przestrze\u0144 holu wej\u015bciowego jest zadaszona niskim sklepieniem p\u0142ytowym. Pozosta\u0142e pomieszczenia domu kuriozalnego r\u00f3wnie\u017c maj\u0105 sklepienia p\u0142ytowe lub p\u0142askie sufity. Podczas ostatniej renowacji przeprowadzono rozbudow\u0119 portyku wej\u015bciowego, kt\u00f3ry obecnie znajduje si\u0119 w parku przed urz\u0119dem miejskim kurii w pierwotnym miejscu, w oryginalnym kszta\u0142cie i rozmiarze, przywracaj\u0105c w ten spos\u00f3b oryginalne os\u0142ony wej\u015bcia. Mur no\u015bny - filary portyku wykonane s\u0105 z ceg\u0142y pe\u0142nej, \u0142ukowe opaski mi\u0119dzy filarami s\u0105 \u017celbetowe, pozioma konstrukcja no\u015bna wykonana jest z p\u0142yty \u017celbetowej. Balustrad\u0119 tworz\u0105 tralki z piaskowca, profilowana p\u0142yta u do\u0142u i profilowany parapet. Filary portyku ozdobione s\u0105 prostymi, profilowanymi gzymsami przy \u0142ukowych otworach. Filary portyku s\u0105 ob\u0142o\u017cone p\u0142ytami z piaskowca w cz\u0119\u015bci coko\u0142owej z gzymsem ko\u0144cz\u0105cym cok\u00f3\u0142. Naro\u017cne ryzality maj\u0105 tr\u00f3jk\u0105tne szczyty flankowane profilowanymi gzymsami. Nad otworami okiennymi elewacji znajduje si\u0119 prosty profilowany gzyms, a powy\u017cej para otwor\u00f3w wentylacyjnych. G\u0142\u00f3wny portyk wej\u015bciowy jest r\u00f3wnie\u017c zako\u0144czony tr\u00f3jk\u0105tnym szczytem. Dach budynku jest czterospadowy. Na zach\u00f3d od budynku znajduje si\u0119 obszar oryginalnego parku z nowym zagospodarowaniem terenu. Architektonicznie i pod wzgl\u0119dem uk\u0142adu, podobne ciekawostki z tego samego okresu mo\u017cna znale\u017a\u0107 w pobliskim Uzovsk\u00e9m \u0160algovie i Hermanovcach. Przez bardzo d\u0142ugi czas rezydencja zachowa\u0142a sw\u00f3j pierwotny wygl\u0105d, w tym krajobraz i podw\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n<p>Do 1945 roku budynek s\u0142u\u017cy\u0142 pierwotnym w\u0142a\u015bcicielom i pierwotnemu przeznaczeniu (mieszkalnemu). Po II wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142 skonfiskowany. W latach 1945-1950 by\u0142 wykorzystywany jako magazyn, po 1950 roku zosta\u0142 zaadaptowany na potrzeby przedszkola, a w latach 1961-1962 na potrzeby dziewi\u0119cioletniej szko\u0142y podstawowej, biblioteki i kina. Na potrzeby kina zaadaptowano skrzyd\u0142o p\u00f3\u0142nocne, w kt\u00f3rym usuni\u0119to wszystkie wewn\u0119trzne \u015bcianki dzia\u0142owe i dobudowano dodatkow\u0105 przestrze\u0144 do p\u00f3\u0142nocnego skrzyd\u0142a budynku (scen\u0119). Przeprowadzono kompleksow\u0105 wymian\u0119 wype\u0142nie\u0144 okiennych, cz\u0119\u015bciowych wype\u0142nie\u0144 drzwiowych, dachu i pod\u0142\u00f3g. W latach 1979-1980 budynek zosta\u0142 zrekonstruowany na potrzeby Pleta VD Pre\u0161ov. Od 2002 r. budynek przechodzi kompleksow\u0105 renowacj\u0119 i rozbudow\u0119 w celu utworzenia Urz\u0119du Gminy.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves jest cz\u0119\u015bci\u0105<a href=\"https:\/\/www.sarisskahradnacesta.sk\/\"> \u0160ari\u0161 Castle Road<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o\/Zdj\u0119cie: wie\u015b Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - podr\u00f3\u017ce przez histori\u0119<\/p>","protected":false},"featured_media":1757,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,173],"lokalita":[27],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2120","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-kastiele-a-kurie","lokalita-sabinov-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v26.8) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Prv\u00e1 zmienka o obci Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves je z r.1319 (Wyfalu). T\u00e1to historicky v\u00fdznamn\u00e1 obec...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/\",\"name\":\"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-04T08:06:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves","og_description":"Prv\u00e1 zmienka o obci Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves je z r.1319 (Wyfalu). T\u00e1to historicky v\u00fdznamn\u00e1 obec...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/","name":"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg","datePublished":"2020-06-04T08:06:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/pecovska310-thumb.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kuria-pecovska-nova-ves\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Klasicistick\u00e1 k\u00faria Pe\u010dovsk\u00e1 Nov\u00e1 Ves"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2120"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2120"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2120"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}