{"id":2097,"date":"2020-06-04T08:19:45","date_gmt":"2020-06-04T07:19:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/"},"modified":"2020-06-04T08:19:45","modified_gmt":"2020-06-04T07:19:45","slug":"sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","title":{"rendered":"\u0160o\u0161ovsk\u00fd dworek Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou"},"content":{"rendered":"

Ju\u017c w 1223 roku w pobli\u017cu Preszowa, dzisiejszej dzielnicy miasta Solivar, korzystano ze s\u0142onego \u017ar\u00f3d\u0142a. Z tego powodu by\u0142o ono cenne, co czyni\u0142o je swego rodzaju \u201enieruchomo\u015bci\u0105\u201c dla w\u0142a\u015bciciela. W 1288 r. kr\u00f3l W\u0119gier W\u0142adys\u0142aw IV nada\u0142 szlachcicowi Jerzemu, synowi Szymona ze \u017ar\u00f3d\u0142a soli<\/strong> i wyp\u0142ywaj\u0105cej z niego solanki wraz z terytorium od rzeki Torysa do w\u0142asno\u015bci. Od tego czasu jego spadkobiercy zacz\u0119li u\u017cywa\u0107 nazwiska \u201ede So\u00f3so\u201c lub \u0160\u00f3\u0161o w j\u0119zyku s\u0142owackim<\/strong>. Ma\u0142o znany jest jednak fakt, \u017ce zgodnie ze wspomnian\u0105 darowizn\u0105 z 1288 r., szlachcic Juraj i jego potomkowie posiadali nie tylko terytorium w dolinied Torysa do grzbietu Wzg\u00f3rz Slanskich<\/strong>, ale tak\u017ce terytorium przeciwne na wsch\u00f3d od grzbietu do rzeki Top\u013ea<\/strong>. W XIV wieku rodzina \u0160\u00f3\u0161, w\u0142a\u015bciciele folwarku Solivar, zacz\u0119\u0142a dochodzi\u0107 swoich roszcze\u0144 do wspomnianej w\u0142asno\u015bci d\u00f3br, kt\u00f3re potwierdzili decyzj\u0105 s\u0105du w 1346 roku, staj\u0105c si\u0119 w ten spos\u00f3b (de iure) panami cz\u0119\u015bci powiatu i dzisiejszej gminy. Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou (w\u00f3wczas Johansdorf, w XV w. Hansdorf, zgodnie z listem bratrikov<\/em>\u00a0i Hanuszowce)<\/strong>, kt\u00f3re ju\u017c w 1332 r. zosta\u0142o lokowane przez w\u0119gierskiego kr\u00f3la Karola R\u00f3berta Andegawe\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Niewielki dw\u00f3r w Hanuszowcach nad Topl\u0105, o kt\u00f3rym a\u017c do 1980 r. nie wiedziano, \u017ce jest jedn\u0105 z siedzib szlacheckich, by\u0142 w\u0142asno\u015bci\u0105 rodziny \u0160o\u0161\u00f3w \u201eSo\u013enoban\u201c co najmniej od 1564 r., a po 1592 r. by\u0142 jedyn\u0105 siedzib\u0105 rodziny, gdy ich zamek nad So\u013en\u0105 B\u00e1\u0148\u0105 zosta\u0142 zniszczony.<\/p>\n\n\n\n

Zosta\u0142 zbudowany jako dwukondygnacyjny budynek blokowy nosz\u0105cy wszystkie cechy architektoniczne z epoki (uk\u0142ad, kamieniarka i dekoracja sgraffitowa) reprezentacyjnej rezydencji szlacheckiej przeznaczonej na mieszkanie w\u0142a\u015bciciela i jego rodziny. W momencie budowy dw\u00f3r by\u0142 otynkowany g\u0142adkim tynkiem wapiennym z typowym sgraffitem naro\u017cnym. Otwory okienne wyposa\u017cono w profilowane ok\u0142adziny kamienne, g\u0142\u00f3wny otw\u00f3r wej\u015bciowy z kamiennym portalem w nadpro\u017cu z napisem: SOOS STEPHANUS TAK 1564<\/em><\/strong>. Kamienne cele zosta\u0142y p\u00f3\u017aniej usuni\u0119te i wykorzystane jako drugorz\u0119dny materia\u0142 budowlany. W zwi\u0105zku z pocz\u0105tkiem antyhabsburskich powsta\u0144 na W\u0119grzech na pocz\u0105tku XVII wieku. Okr\u0105g\u0142a wie\u017ca zosta\u0142a dodana do po\u0142udniowego naro\u017cnika dworu, aby zwi\u0119kszy\u0107 jego obronno\u015b\u0107. Budowa wie\u017cy zmieni\u0142a charakter dworu na rezydencj\u0119 mieszkalno-obronn\u0105. W XVII wieku funkcja mieszkalna zyska\u0142a now\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107. Przewa\u017cy\u0142a nad funkcj\u0105 fortyfikacyjn\u0105. Dzia\u0142a jako element obronny nie zachowa\u0142y si\u0119. P\u00f3\u017aniej zmodyfikowano otwory okienne i dekoracj\u0119 sztukatorsk\u0105 sklepie\u0144. Dekoracja stiukowa sklepie\u0144 zachowa\u0142a si\u0119 na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci pierwszego pi\u0119tra.<\/p>\n\n\n\n

Dw\u00f3r zosta\u0142 nabyty pod koniec XVII wieku. Jego ostateczna forma renesansowa. W nast\u0119pnym okresie w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku w Hanuszowcach nad Topl\u0105 by\u0142a mi\u0119dzy innymi rodzina De\u017e\u00f6fi, kt\u00f3ra w pobli\u017cu Ma\u0142ego dworu na wzg\u00f3rzu wybudowa\u0142a nowy barokowy dw\u00f3r o cechach renesansowych. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce budynek gospodarczy w pobli\u017cu Ma\u0142ego dworu by\u0142 wykorzystywany jako mieszkanie dla zarz\u0105dcy nowego dworu. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nowi w\u0142a\u015bciciele Hanu\u0161ovc\u00f3w nad Top\u013eou mieszkali w nowym, znacznie bardziej reprezentacyjnym dworze, a budynek przylegaj\u0105cy do Ma\u0142ego dworu zosta\u0142 przekszta\u0142cony w mieszkanie dozorcy, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce tak zwany Ma\u0142y dw\u00f3r by\u0142 r\u00f3wnie\u017c przeznaczony do bardziej podrz\u0119dnych, by\u0107 mo\u017ce gospodarczych, ale by\u0107 mo\u017ce tak\u017ce mieszkalnych funkcji w tym czasie, ale prawdopodobnie nie do mieszkania cz\u0142onk\u00f3w rodziny w\u0142a\u015bcicieli.<\/p>\n\n\n\n

W dworze, do 1711 roku, roku \u015bmierci szlachcica o imieniu \u201eJoan de So\u00f3so\u201c, prawdopodobnie znajdowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c archiwum rodzinne rodziny \u0160o\u0161\u00f3w. Wspomniany Joan, po s\u0142owacku J\u00e1n, zosta\u0142 pochowany w 1711 r. pod chodnikiem dzisiejszego ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego w Hanuszowcach nad Topl\u0105, oko\u0142o 50 m od swojego dworu. Informuje o tym \u0142aci\u0144ski napis wyryty na kamiennej p\u0142ycie.
Obecnie Dw\u00f3r \u0160o\u0161a (Ma\u0142y Dw\u00f3r) jest wykorzystywany do dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej i spo\u0142ecznej, biblioteki, galerii i ma\u0142ej sali koncertowej.<\/p>\n\n\n\n

\u0160o\u0161ovsk\u00fd dworek jest cz\u0119\u015bci\u0105\u00a0Drogi zamkowe w Szaryszu<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o\/zdj\u0119cie: miasto Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou<\/p>","protected":false},"featured_media":1590,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,173,108,182,102,107],"lokalita":[179],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2097","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-kastiele-a-kurie","kategoria-poi-kultura-a-umenie","kategoria-poi-muzea-kultura-a-umenie","kategoria-poi-prirodne-krasy","kategoria-poi-turistika","lokalita-hanusovce-nad-toplou-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"\n\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"U\u017e \u00a0v roku 1223 bol vyu\u017e\u00edvan\u00fd slan\u00fd prame\u0148 pri Pre\u0161ov, dnes mestsk\u00e1 \u010das\u0165 Solivar. Aj...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\",\"name\":\"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-04T07:19:45+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou","og_description":"U\u017e \u00a0v roku 1223 bol vyu\u017e\u00edvan\u00fd slan\u00fd prame\u0148 pri Pre\u0161ov, dnes mestsk\u00e1 \u010das\u0165 Solivar. Aj...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","name":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","datePublished":"2020-06-04T07:19:45+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2097"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2097"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2097"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}