{"id":2078,"date":"2020-06-03T09:48:47","date_gmt":"2020-06-03T08:48:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/kastiel-sarisske-michalany\/"},"modified":"2026-07-13T11:00:15","modified_gmt":"2026-07-13T10:00:15","slug":"kastiel-sarisske-michalany","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/historia\/kastiel-sarisske-michalany\/","title":{"rendered":"Dworek \u0160ari\u0161sk\u00e9 Micha\u013eany"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Wioska&nbsp;<strong>Micha\u013eany w regionie \u0160ari\u0161<\/strong>&nbsp;po\u0142o\u017cona jest we wschodniej S\u0142owacji, pomi\u0119dzy miastami Pre\u0161ov i Sabinov, na g\u0142\u00f3wnej trasie prowadz\u0105cej na p\u00f3\u0142noc. Dzi\u0119ki swojemu po\u0142o\u017ceniu sta\u0142a si\u0119 niezb\u0119dnym punktem tranzytowym na trasie do Sabinova lub Pre\u0161ova. Z panowaniem kr\u00f3la Bela IV, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 w latach 1235\u20131270, wi\u0105\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pierwsza jak dot\u0105d pisemna wzmianka o tej miejscowo\u015bci. Wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z przekazaniem przez niego wsi biskupowi jagerskiemu, kt\u00f3remu w 1248 roku podarowa\u0142 wie\u015b Micha\u013eany, a kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej w zamian za inny maj\u0105tek ponownie naby\u0142. Fakt ten wskazuje, \u017ce wie\u015b istnia\u0142a ju\u017c kilka dziesi\u0119cioleci przed pocz\u0105tkiem XIII wieku<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najstarszym zachowanym zabytkiem we wsi jest&nbsp;<strong>renesansowy dw\u00f3r<\/strong>, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 w dolnej cz\u0119\u015bci wsi, na lewym brzegu rzeki Torysa. Ju\u017c w XV wieku w tym miejscu sta\u0142a dw\u00f3r szlachecki. Pa\u0142ac zbudowany w 1585 roku nale\u017ca\u0142 do Stefana Szirmaya, a w spisie z 1690 roku wspomniano ju\u017c o murowanej rezydencji zbudowanej na wz\u00f3r pa\u0142acu, b\u0119d\u0105cej w dobrym stanie, wraz z gospodarstwem, spichlerzem i ogrodem. Zachowane pozosta\u0142o\u015bci ogrodzenia \u015bwiadcz\u0105 o niezmienionym po\u0142o\u017ceniu obiektu. W latach 1642 i 1736 obiekt by\u0142 cz\u0119\u015bciowo przebudowywany, a p\u00f3\u017aniej poddawany mniejszym naprawom, w tym dobudowano barokow\u0105 kaplic\u0119 w 1736 roku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Architektoniczna aran\u017cacja dworu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pa\u0142ac stanowi parterow\u0105 budowl\u0119 blokow\u0105 z czterema wielok\u0105tnymi (tj. siedmiok\u0105tnymi) wie\u017cami w naro\u017cnikach. Na zachodniej fasadzie znajduje si\u0119 pierwotne wej\u015bcie do pa\u0142acu z supraportem. Do wej\u015bcia dobudowano dwubiegowe schody na kamiennym podestie, kt\u00f3re powsta\u0142y dopiero w XIX wieku. Do ciekawych element\u00f3w nale\u017cy dekoracyjne biforium w elewacji po\u0142udniowo-wschodniej wie\u017cy naro\u017cnej, utworzone przez dwa okna zako\u0144czone p\u00f3\u0142kolistymi \u0142ukami, kt\u00f3re s\u0105 podzielone kolumnami z \u017c\u0142obieniami. Na fasadach zachowa\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciowo oryginalne okna z kamiennymi obramowaniami. Na jednej z wie\u017c znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c okno z\u0142o\u017cone, podzielone trzema p\u00f3\u0142kolumnami na wysokich coko\u0142ach. Wiele otwor\u00f3w okiennych jest w \u015brodku zamurowanych. Ciekawe jest r\u00f3wnie\u017c samo wn\u0119trze, w kt\u00f3rym zachowa\u0142 si\u0119 jeden oryginalny sufit z dekoracj\u0105 w postaci rze\u017ab anio\u0142k\u00f3w. Wie\u017ca p\u00f3\u0142nocno-zachodnia zosta\u0142a przebudowana na wej\u015bcie do kaplicy, a tak\u017ce na prywatne wej\u015bcie z wn\u0119trza dla w\u0142a\u015bciciela.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwotnie obok renesansowego dworu znajdowa\u0142 si\u0119 park, kt\u00f3ry zosta\u0142 wyci\u0119ty w latach 1945-1949. Park i renesansowy dw\u00f3r by\u0142y dawniej otoczone kamiennym murem, miejscami o wysoko\u015bci 2-3 metr\u00f3w. W niszy przy wej\u015bciu sta\u0142a figura Jana Nepomucena. Mur stopniowo rozbierano, a kamienie wykorzystano do budowy drogi przez wie\u015b.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Barokowa kaplica Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaplica Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca, stanowi\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0142acu, zosta\u0142a wzniesiona oko\u0142o 1736 roku. S\u0142u\u017cy\u0142a rodzinie hrabiego Tomasza Szirmaya. Stanowi ona cz\u0119\u015b\u0107 renesansowego dworu, kt\u00f3ry powsta\u0142 po barokowej przebudowie. Kaplica przylega do jego p\u00f3\u0142nocno-zachodniej wie\u017cy. Jest to budowla jednonawowa z wielok\u0105tn\u0105 nawy\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 i dobudowan\u0105 zakrysti\u0105. Fasady kaplicy maj\u0105 typow\u0105 barokow\u0105 dekoracj\u0119, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 bogate sztukaterie w obramowaniach okien oraz ozdobny, a\u017curowy barokowy szczyt, zamykaj\u0105cy front wej\u015bciowy. Nad wej\u015bciem znajduje si\u0119 malowid\u0142o \u015bcienne przedstawiaj\u0105ce \u015bw. Floriana, a nad nim herb rodziny Szirmay\u00f3w oraz zegar s\u0142oneczny. Na drewnianej wie\u017cy umieszczono krzy\u017c dwuramienny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dw\u00f3r \u0160ari\u0161sk\u00e9 Micha\u013eany jest cz\u0119\u015bci\u0105\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sarisskahradnacesta.sk\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u0160ari\u0161 Castle Road<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Gmina \u0160ari\u0161sk\u00e9 Micha\u013eany, Katar\u00edna Brendzov\u00e1<br>\u0179r\u00f3d\u0142o zdj\u0119\u0107: OOCR R\u0160<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>","protected":false},"featured_media":5241,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,173],"lokalita":[27],"sezona-poi":[12],"trvanie-vyletu":[217],"class_list":["post-2078","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-kastiele-a-kurie","lokalita-sabinov-a-okolie","sezona-poi-celorocne","trvanie-vyletu-kratke-vylety"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2078"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2078"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2078"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}