Pałac Szirmaya w Preszowie

Pałac zbudowany przez Tomasa Szirmaya zmieniał swoje oblicze i właścicieli, a jego pierwotna nazwa odeszła w zapomnienie. Dziś znany jest albo jako Prawosławny Wydział Teologiczny, albo jako Dom Pionierów i Młodzieży.

Dwór lub pałac powstał w pierwszej połowie XVIII wieku na obrzeżach miasta jako siedziba ziemiańska z folwarkiem. Był to parterowy budynek murowany, zbudowany na rzucie litery „L”, z siedmioma komnatami, dwoma pokojami i komorą. Wnętrza rezydencji, w której tętniło życie muzyczne, udekorowano artystycznymi meblami i cennymi obrazami włoskich mistrzów. Podobno pałac miał własny zespół instrumentalno-wokalny liczący 38 członków. W późniejszym okresie obiekt przebudowano nadając mu obecny kształt. Gdy pałac przeszedł w ręce barona Jána Splényi’ego, nadał mu on bardziej reprezentacyjny wygląd. Otaczający teren przekształcił w park i ogród owocowy sięgający torów kolejowych od południa i dzisiejszego Czarnego Mostu (Čierny most) od zachodu. Dziś park jest znacznie mniejszy, ​​ale nadal można w nim podziwiać niezwykły, prawie dwustuletni okaz kasztanowca (na północnym dziedzińcu). Częścią założenia parkowego, jak to było w zwyczaju od okresu baroku, był tzw. parter, czyli część ozdobna od frontowej fasady z ryzalitem. Parter zdobiła niegdyś fontanna.

Podczas ostatniej przebudowy na fasadach pojawiły się elementy późnobarokowe i dekoracja sztukatorska. Od strony południowej znajdował się piękny ryzalit z trójkątnym szczytem, ​​a cały obiekt otrzymał mansardowy dach. Ryzalit jest podzielony czterema pilastrami, pomiędzy którymi znajduje się wejście. Okna w całym budynku zdobią kute kraty z motywami kół, zawijasów, kwiatów i roślin. Pomieszczenia mieszkalne mają sklepienia pruskie, w jednym z nich znajdują się półkoliste wnęki, w których umieszczono piec kaflowy. Z oryginalnego wnętrza zachowało się także dwoje drzwi. Pod budynkiem znajduje się część podziemna, do której jest dojście z zewnątrz, nakryta sklepieniem kolebkowym. Podobno znajduje się tu jeszcze jedna piwnica, do której wchodziło się z korytarza, w miejscu przecięcia skrzydeł. Dwór czy też pałac Szirmaya był wykorzystywany do różnych celów. Niektóre z nich do dziś owiane są tajemnicą. Podobno w czasie I wojny światowej znajdowały się tu tzw. baraki tyfusowe, w których leczono chorych, a podczas II wojny światowej budynek został zajęty przez Niemców. Po wojnie zaś znajdowały się w nim koszary wojskowe. Później powstała tu siedziba pionierów. Warto przy okazji wspomnieć o pionierskiej orkiestrze dętej, którą prowadził Viliam Tarjanyi, o czym przypomina tablica pamiątkowa umieszczona na fasadzie.

Pałac leży na Szaryskim Szlaku Zamkowym.

Informácie

Prešovská univerzita v Prešove
Ul. 17. novembra 15
080 01 Prešov
Slovensko

Tel.: +421 51 75 63 110

Pałac Szirmaya znajduje się w południowej części miasta, w kierunku Koszyc, przy ulicy Masarykovej.

Zdieľať:

Mapa

Podujatia v regióne

PF 2026 Hudobné impresie v PKO Prešov
Koncert

niedziela, 1 lutego, 2026

PKO Čierny orol, Hlavná, Prešov, Slovensko

Wave Prešov program január 2026

czwartek, 1 stycznia, 2026

Wave~centrum nezávislej kultúry, Námestie Kráľovnej pokoja, Prešov-Sídlisko III, Slovensko

Ples Prešovčanov 2026
Tanec, Tradície

sobota, 7 lutego, 2026

PKO Čierny orol, Hlavná, Prešov, Slovensko

Ples v krojoch 2026 Prešov
Tanec, Tradície

sobota, 24 stycznia, 2026

PKO Čierny orol, Hlavná, Prešov, Slovensko

Krajská knižnica P.O.H. v Prešove program na január 2026

czwartek, 1 stycznia, 2026

Krajská knižnica P. O. Hviezdoslava v Prešove, Slovenská, Prešov, Slovensko

Galéria

czwartek, 16 października, 2025 - piątek, 16 stycznia, 2026

Hlavná 2940/139, 080 01 Prešov, Slovensko