{"id":2097,"date":"2020-06-04T08:19:45","date_gmt":"2020-06-04T07:19:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/"},"modified":"2020-06-04T08:19:45","modified_gmt":"2020-06-04T07:19:45","slug":"sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","title":{"rendered":"\u0160o\u0161ovsk\u00fd udvarh\u00e1z Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou"},"content":{"rendered":"<p>M\u00e1r 1223-ban s\u00f3s forr\u00e1st haszn\u00e1ltak Pre\u0161ov k\u00f6zel\u00e9ben, a mai Solivar v\u00e1rosr\u00e9szben. Ez\u00e9rt volt \u00e9rt\u00e9kes, ami egyfajta \u201eingatlann\u00e1\u201c tette a tulajdonos sz\u00e1m\u00e1ra.  1288-ban IV. Ladislaus magyar kir\u00e1ly a nemesnek adom\u00e1nyozott <strong>Gy\u00f6rgynek, a s\u00f3s forr\u00e1s Simon fi\u00e1nak<\/strong> \u00e9s a Torysa foly\u00f3 ter\u00fclet\u00e9vel egy\u00fctt a Torysa foly\u00f3b\u00f3l a tulajdon\u00e1ba \u00e1raml\u00f3 s\u00f3sav. Az\u00f3ta az \u00f6r\u00f6k\u00f6sei a csal\u00e1dnevet kezdt\u00e9k haszn\u00e1lni. <strong>\u201ede So\u00f3so\u201c vagy szlov\u00e1kul \u0160\u00f3\u0161o<\/strong>. Kev\u00e9ss\u00e9 ismert azonban, hogy az eml\u00edtett 1288-as adom\u00e1nyoz\u00e1s szerint Juraj nemes \u00e9s lesz\u00e1rmazottai nemcsak a v\u00f6lgyben l\u00e9v\u0151 ter\u00fcletet birtokolt\u00e1k, hanem a v\u00f6lgyet is.<strong>d Torysa a Slansk\u00e9-hegys\u00e9g gerinc\u00e9re<\/strong>, de az ellenkez\u0151 ter\u00fclet is <strong>keletre a gerinct\u0151l a Top\u013ea foly\u00f3ig<\/strong>. A 14. sz\u00e1zadban a \u0160\u00f3\u0161 csal\u00e1d, a szoliv\u00e1ri uradalom birtokosai elkezdt\u00e9k \u00e9rv\u00e9nyes\u00edteni ig\u00e9ny\u00fcket a fent eml\u00edtett birtokok tulajdonjog\u00e1ra, amelyet 1346-ban egy b\u00edr\u00f3s\u00e1gi hat\u00e1rozattal meger\u0151s\u00edtettek, \u00e9s \u00edgy (de jure) urai lettek a chot\u00e1r egy r\u00e9sz\u00e9nek \u00e9s a mai <strong>Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou (akkor Johansdorf, a 15. sz. Hansdorf, a lev\u00e9l szerint <em>bratrikov<\/em>\u00a0\u00e9s Hanu\u0161ovce)<\/strong>, amelyet m\u00e1r 1332-ben K\u00e1roly R\u00f3bert magyar kir\u00e1ly, Anjou R\u00f3bert magyar kir\u00e1ly tett v\u00e1ross\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>A Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou-i kis kast\u00e9ly, amelyr\u0151l 1980-ig nem is tudt\u00e1k, hogy a nemesi rezidenci\u00e1k egyike, legal\u00e1bb 1564 \u00f3ta a \u201eSo\u013enoban\u201c \u0160o\u0161 csal\u00e1d tulajdona volt, \u00e9s 1592 ut\u00e1n ez volt az egyetlen csal\u00e1di rezidencia, amikor a So\u013en\u00e1 B\u00e1\u0148a feletti v\u00e1ruk elpusztult.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00e9temeletes t\u00f6mbh\u00e1zk\u00e9nt \u00e9p\u00fclt, amely egy reprezentat\u00edv nemesi rezidencia minden korabeli \u00e9p\u00edt\u00e9szeti jellemz\u0151j\u00e9t (alaprajz, k\u0151m\u0171vesmunk\u00e1k \u00e9s sgraffito d\u00edsz\u00edt\u00e9s) mag\u00e1n viseli, \u00e9s a f\u00f6ldes\u00far \u00e9s csal\u00e1dja lakhat\u00e1s\u00e1ra szolg\u00e1l. \u00c9p\u00edt\u00e9s\u00e9nek idej\u00e9n a kast\u00e9lyt sima m\u00e9szvakolattal vakolt\u00e1k, a jellegzetes sarokleveles sgraffit\u00f3val. Az ablakny\u00edl\u00e1sokat profilozott k\u0151b\u00e9l\u00e9ssel l\u00e1tt\u00e1k el, a f\u0151bej\u00e1rati ny\u00edl\u00e1son a karzaton k\u0151port\u00e1l felirattal: <strong><em>SOOS STEPHANUS IGEN 1564<\/em><\/strong>. A k\u0151cell\u00e1kat k\u00e9s\u0151bb elt\u00e1vol\u00edtott\u00e1k \u00e9s m\u00e1sodlagos \u00e9p\u00edt\u0151anyagk\u00e9nt haszn\u00e1lt\u00e1k. A 17. sz\u00e1zad elej\u00e9n kezd\u0151d\u0151 magyarorsz\u00e1gi Habsburg-ellenes felkel\u00e9sekkel \u00f6sszef\u00fcgg\u00e9sben. A kast\u00e9ly d\u00e9li sark\u00e1hoz egy kerek tornyot \u00e9p\u00edtettek, hogy n\u00f6velj\u00e9k a v\u00e9dhet\u0151s\u00e9g\u00e9t. A torony \u00e9p\u00edt\u00e9s\u00e9vel a kast\u00e9ly jellege lak\u00f3- \u00e9s v\u00e9delmi c\u00e9l\u00fa lak\u00f3helly\u00e9 v\u00e1ltozott. A 17. sz\u00e1zad folyam\u00e1n a lak\u00f3funkci\u00f3 \u00faj identit\u00e1st nyert. Az er\u0151d\u00edt\u00e9si funkci\u00f3val szemben a kast\u00e9ly er\u0151d\u00edt\u00e9si funkci\u00f3ja \u00e9rv\u00e9nyes\u00fclt. A harckorl\u00e1tok mint v\u00e9delmi elem nem maradtak fenn. K\u00e9s\u0151bb az ablakny\u00edl\u00e1sokat \u00e9s a boltozatok stukk\u00f3d\u00edsz\u00edt\u00e9s\u00e9t m\u00f3dos\u00edtott\u00e1k. A boltozatok stukk\u00f3d\u00edsz\u00edt\u00e9se az els\u0151 emelet teljes terjedelm\u00e9ben megmaradt.<\/p>\n\n\n\n<p>A kast\u00e9lyt a 17. sz\u00e1zad v\u00e9g\u00e9n szerezt\u00e9k meg. V\u00e9gs\u0151 renesz\u00e1nsz form\u00e1ja. A k\u00f6vetkez\u0151 id\u0151szakban a Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou-i birtokok tulajdonosak\u00e9nt t\u00f6bbek k\u00f6z\u00f6tt a De\u017e\u00f6fi csal\u00e1d tev\u00e9kenykedett, akik a dombon \u00e1ll\u00f3 Kis-k\u00faria mellett \u00faj barokk kast\u00e9lyt \u00e9p\u00edtettek renesz\u00e1nsz jegyekkel. \u00c1ll\u00edt\u00f3lag a Kis kast\u00e9ly melletti mell\u00e9k\u00e9p\u00fcletet az \u00faj kast\u00e9ly adminisztr\u00e1tor\u00e1nak lak\u00e1sak\u00e9nt haszn\u00e1lt\u00e1k. Ha figyelembe vessz\u00fck, hogy Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou \u00faj f\u00f6ldesurai egy \u00faj, sokkal reprezentat\u00edvabb kast\u00e9lyban laktak, \u00e9s a Kiskast\u00e9ly melletti \u00e9p\u00fcletet gondnoki lak\u00e1ss\u00e1 alak\u00edtott\u00e1k \u00e1t, akkor felt\u00e9telezhetj\u00fck, hogy az \u00fagynevezett Kiskast\u00e9lyt akkoriban alacsonyabb rend\u0171, tal\u00e1n gazdas\u00e1gi, de tal\u00e1n lak\u00f3funkci\u00f3kra is sz\u00e1nt\u00e1k, de val\u00f3sz\u00edn\u0171leg nem a f\u00f6ldes\u00fari csal\u00e1d tagjainak lak\u00e1s\u00e1ra.<\/p>\n\n\n\n<p>A kast\u00e9lyban 1711-ig, egy \u201eJoan de So\u00f3so\u201c nev\u0171 nemes hal\u00e1l\u00e1ig val\u00f3sz\u00edn\u0171leg a \u0160o\u0161 csal\u00e1d csal\u00e1di lev\u00e9lt\u00e1ra is volt. Az eml\u00edtett Joan, szlov\u00e1kul J\u00e1n, 1711 \u00f3ta van eltemetve a mai hanu\u0161ovce nad Top\u013eou-i r\u00f3mai katolikus templom j\u00e1rd\u00e1ja alatt, mintegy 50 m\u00e9terre az udvarh\u00e1z\u00e1t\u00f3l. Ezt egy k\u0151lapba v\u00e9sett latin nyelv\u0171 felirat hirdeti.<br>Ma a \u0160o\u0161-kast\u00e9ly (Kis kast\u00e9ly) kultur\u00e1lis \u00e9s t\u00e1rsadalmi tev\u00e9kenys\u00e9gekre, k\u00f6nyvt\u00e1rra, gal\u00e9ri\u00e1ra \u00e9s egy kis koncertteremre szolg\u00e1l.<\/p>\n\n\n\n<p>A \u0160o\u0161ovsk\u00fd kast\u00e9ly r\u00e9sze a\u00a0<a href=\"https:\/\/www.sarisskahradnacesta.sk\/\">\u0160ari\u0161 v\u00e1r \u00fatjai<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Forr\u00e1s\/fot\u00f3: Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou v\u00e1ros<\/p>","protected":false},"featured_media":1590,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,173,108,182,102,107],"lokalita":[179],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2097","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-kastiele-a-kurie","kategoria-poi-kultura-a-umenie","kategoria-poi-muzea-kultura-a-umenie","kategoria-poi-prirodne-krasy","kategoria-poi-turistika","lokalita-hanusovce-nad-toplou-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v26.8) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"hu_HU\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"U\u017e \u00a0v roku 1223 bol vyu\u017e\u00edvan\u00fd slan\u00fd prame\u0148 pri Pre\u0161ov, dnes mestsk\u00e1 \u010das\u0165 Solivar. Aj...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Becs\u00fclt olvas\u00e1si id\u0151\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 perc\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\",\"name\":\"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-04T07:19:45+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"hu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hu\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"hu\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","og_locale":"hu_HU","og_type":"article","og_title":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou","og_description":"U\u017e \u00a0v roku 1223 bol vyu\u017e\u00edvan\u00fd slan\u00fd prame\u0148 pri Pre\u0161ov, dnes mestsk\u00e1 \u010das\u0165 Solivar. Aj...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Becs\u00fclt olvas\u00e1si id\u0151":"4 perc"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/","name":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","datePublished":"2020-06-04T07:19:45+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb"},"inLanguage":"hu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hu","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Kastiel-Hanusovce-600x400-1.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/sosovsky-kastiel-hanusovce-nad-toplou\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u0160\u00f3\u0161ovsk\u00fd ka\u0161tie\u013e Hanu\u0161ovce nad Top\u013eou"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"hu"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2097","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2097"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2097"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2097"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2097"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2097"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}