{"id":2055,"date":"2020-06-02T08:25:15","date_gmt":"2020-06-02T07:25:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/"},"modified":"2020-06-02T08:25:15","modified_gmt":"2020-06-02T07:25:15","slug":"mesto-velky-saris","status":"publish","type":"historia","link":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/mesto-velky-saris\/","title":{"rendered":"Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 v\u00e1rosa"},"content":{"rendered":"<p>Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 (n\u00e9met\u00fcl: Gro\u00df-Scharosch, magyarul: Nagys\u00e1ros) szomsz\u00e9dos Gregorovce \u00e9s \u0160ari\u0161sk\u00e9 Micha\u013eany telep\u00fcl\u00e9sekkel, keleten Fintic\u00e9vel, nyugaton Medzany, Mal\u00fd \u0160ari\u0161 \u00e9s d\u00e9len Pre\u0161ov v\u00e1rossal. Ter\u00fclete 25,73 km2 (2573 ha). A v\u00e1roson kereszt\u00fcl folyik a Torysa foly\u00f3.<br>A jelenlegi ismeretek alapj\u00e1n a k\u00f6z\u00e9ps\u0151 \u0160ari\u0161 r\u00e9gi\u00f3 telep\u00fcl\u00e9s\u00e9nek kezdet\u00e9t a k\u00f6z\u00e9ps\u0151 paleolitikum fiatalabb szakasz\u00e1ba helyezz\u00fck. A Biko\u0161 V lel\u0151helyr\u0151l el\u0151ker\u00fclt k\u0151eszk\u00f6z\u00f6kre t\u00e1maszkodunk, amelyek 60 000-80 000 \u00e9vesek. Ezek az els\u0151 bizony\u00edt\u00e9kok a neanderv\u00f6lgyi ember jelenl\u00e9t\u00e9re a \u0160ari\u0161 r\u00e9gi\u00f3ban.<br><em><strong>Els\u0151 \u00edr\u00e1sos eml\u00edt\u00e9s<\/strong><\/em>\u00a0A v\u00e1rosr\u00f3l sz\u00f3l\u00f3 adatok a k\u00f6vetkez\u0151 \u00e9vre ny\u00falnak vissza\u00a0<strong><em>1217<\/em>.<\/strong>\u00a0Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 nyilv\u00e1nval\u00f3an m\u00e1r az els\u0151 \u00edr\u00e1sos feljegyz\u00e9sek el\u0151tt is l\u00e9tezett falusi szinten, val\u00f3sz\u00edn\u0171leg k\u00fcl\u00f6n pl\u00e9b\u00e1ni\u00e1kkal. (Kass\u00e1t 1230-ban, Bardejovot 1241-ben, Presovot 1247-ben, Sabinovot 1248-ban, Levo\u010d\u00e1t 1249-ben alap\u00edtott\u00e1k). A v\u00e1ros 2017-ben \u00fcnnepelte\u00a0<em><strong>800 \u00e9v<\/strong><\/em>.<br>A  oldalon.\u00a0<em><strong>1299. janu\u00e1r 28.<\/strong><\/em>\u00a0III. Andr\u00e1s magyar kir\u00e1ly a Nagyszarv\u00e1n (Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161), Pre\u0161ovban \u00e9s Sabinovban letelepedett sz\u00e1szoknak (n\u00e9meteknek) adott n\u00e9h\u00e1ny\u00a0<em><strong>a szabad kir\u00e1lyi v\u00e1rosok jogai<\/strong><\/em>. Ez azt jelentette, hogy Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 minden lakosa (nemcsak a sz\u00e1szok, hanem a magyar \u00e9s szlov\u00e1k lakoss\u00e1g is) mentes\u00fclt az illet\u00e9kek \u00e9s ad\u00f3k al\u00f3l, \u00e1tadt\u00e1k \u0160ari\u0161 polg\u00e1rmester\u00e9nek \u00e9s \u0160ari\u0161 v\u00e1r\u00e1nak v\u00e1rnagy\u00e1nak, \u00e9s t\u00f6bb\u00e9 nem tartoztak a joghat\u00f3s\u00e1guk al\u00e1. Nem vonatkozott r\u00e1juk t\u00f6bb\u00e9 a hadseregben val\u00f3 r\u00e9szv\u00e9teli k\u00f6telezetts\u00e9g sem. A v\u00e1ros egyetlen k\u00f6telezetts\u00e9ge az volt, hogy \u00e9vente 150 m\u00e1rka ez\u00fcst\u00f6t fizessenek az uralkod\u00f3nak. Ez a mozzanat m\u00e1r ebben az id\u0151ben is mutatja a v\u00e1ros fontos helyzet\u00e9t \u00e9s gazdas\u00e1gi erej\u00e9t.<br>A telep\u00fcl\u00e9s l\u00e9trehoz\u00e1s\u00e1nak d\u00f6nt\u0151 t\u00e9nyez\u0151je a k\u00f6vetkez\u0151 volt\u00a0<em>a kereskedelmi \u00fatvonalak fontos keresztez\u0151d\u00e9se<\/em>, a Balk\u00e1nt a lengyel Balti-tengerrel k\u00f6t\u00f6tte \u00f6ssze (a S\u00f3 \u00fatja), kelet-nyugati ir\u00e1nyban pedig a Hali\u010dot a Szepess\u00e9ggel \u00f6sszek\u00f6t\u0151 \u00fat volt. Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 jellegzetes alisp\u00e1ns\u00e1gk\u00e9nt fejl\u0151d\u00f6tt.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 \u00e9s k\u00f6zvetlen k\u00f6rny\u00e9ke a Szepes-Sari\u0161 interfluvi\u00e1lis r\u00e9gi\u00f3 geomorfol\u00f3giai egys\u00e9g\u00e9nek d\u00e9lkeleti r\u00e9sz\u00e9n, a \u0160ari\u0161sk\u00e9 podolie alegys\u00e9gben, a \u0160ari\u0161sk\u00fd vrch (\u0160ari\u0161sk\u00fd domb) nev\u0171 alegys\u00e9gben tal\u00e1lhat\u00f3. A Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 ter\u00fclet\u00e9n a jelent\u0151sebb hegys\u00e9geket m\u00e9g mindig a <strong>\u0160ari\u0161sk\u00e1 hora (419 m tengerszint feletti magass\u00e1g), D\u00fabrava (493,1 m tengerszint feletti magass\u00e1g), Biko\u0161 (Bukovina 378,6 m tengerszint feletti magass\u00e1g) \u00e9s Okruhliak (390,6 m tengerszint feletti magass\u00e1g).<\/strong>). Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 t\u00e1gabb k\u00f6rnyezet\u00e9ben (m\u00e1r a chot\u00e1ron k\u00edv\u00fcl) tal\u00e1lhat\u00f3 a legmagasabb pont.\u00a0<strong>Str\u00e1\u017e (739 m tengerszint feletti magass\u00e1g) \u00e9s Lys\u00e1 Str\u00e1\u017e (696,4 m tengerszint feletti magass\u00e1g).<\/strong><br>A ter\u00fclet tengelye a Torysa foly\u00f3, amely egy sz\u00e9les v\u00f6lgyet alkot, t\u00f6bb el\u00e1gaz\u00f3 \u00e1ggal. A jobb oldali fontosabb mell\u00e9kfoly\u00f3k a Pajtovsk\u00fd \u00e9s a \u0160ari\u0161sk\u00fd patakok. A bal oldalr\u00f3l a Dzikov.<\/p>","protected":false},"featured_media":1172,"template":"","meta":{"_acf_changed":false},"kategoria-poi":[105,104],"lokalita":[28],"sezona-poi":[],"trvanie-vyletu":[],"class_list":["post-2055","historia","type-historia","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","kategoria-poi-historia","kategoria-poi-mesta","lokalita-presov-a-okolie"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.3 (Yoast SEO v27.7) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Mesto Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 - OOCR \u0160ari\u0161<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/mesto-velky-saris\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"hu_HU\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mesto Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 (nem. Gro\u00df-Scharosch, ma\u010f. Nagys\u00e1ros) sused\u00ed s obcou Gregorovce a \u0160ari\u0161sk\u00e9 Micha\u013eany, na v\u00fdchode...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/mesto-velky-saris\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"OOCR \u0160ari\u0161\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Velky-Saris-600x400-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Becs\u00fclt olvas\u00e1si id\u0151\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"2 perc\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/\",\"name\":\"Mesto Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 - OOCR \u0160ari\u0161\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Velky-Saris-600x400-1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-02T07:25:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"hu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Velky-Saris-600x400-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/Velky-Saris-600x400-1.jpg\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia\\\/mesto-velky-saris\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Domov\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/historia-regionu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Mesto Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/\",\"name\":\"OOCR \u0160ari\u0161\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.regionsaris.sk\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"hu\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 v\u00e1rosa - OOCR \u0160ari\u0161","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/mesto-velky-saris\/","og_locale":"hu_HU","og_type":"article","og_title":"Mesto Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161","og_description":"Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 (nem. Gro\u00df-Scharosch, ma\u010f. Nagys\u00e1ros) sused\u00ed s obcou Gregorovce a \u0160ari\u0161sk\u00e9 Micha\u013eany, na v\u00fdchode...","og_url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/historia\/mesto-velky-saris\/","og_site_name":"OOCR \u0160ari\u0161","og_image":[{"width":600,"height":400,"url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Velky-Saris-600x400-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Becs\u00fclt olvas\u00e1si id\u0151":"2 perc"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/","name":"Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161 v\u00e1rosa - OOCR \u0160ari\u0161","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Velky-Saris-600x400-1.jpg","datePublished":"2020-06-02T07:25:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/#breadcrumb"},"inLanguage":"hu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hu","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Velky-Saris-600x400-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Velky-Saris-600x400-1.jpg","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia\/mesto-velky-saris\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Domov","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hist\u00f3ria regi\u00f3nu","item":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/historia-regionu\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Mesto Ve\u013ek\u00fd \u0160ari\u0161"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/#website","url":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/","name":"OOCR \u0160ari\u0161","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"hu"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/historia\/2055","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/historia"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/historia"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-poi?post=2055"},{"taxonomy":"lokalita","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/lokalita?post=2055"},{"taxonomy":"sezona-poi","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/sezona-poi?post=2055"},{"taxonomy":"trvanie-vyletu","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.regionsaris.sk\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/trvanie-vyletu?post=2055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}